— 320 — 



van de laatsten werd altijd de malaria (de Eaara zegt het 

 al, mal = slecht en aria = lucht) als voorbeeld aangehaald. 



Al spoedig bleek echter, dat deze scheiding niet streng 

 was vol te houden en daarom laschte men een derde rubriek, 

 die der miasmatisch-contagieuse ziekten in, waarbij de ziekte 

 van het eene op het andere dier kon worden overgebracht, 

 maar ook besmetting optrad zonder voorafgaande aanraking 

 van zieke en gezonde dieren. 



Over de dwaze voorstellingen, die men vroeger omtrent 

 de besmettelijke ziekten had en die vooral bestonden in 

 de middeleeuwen en de daarop volgende eeuwen, voorstel- 

 lingen waarbij geloof en bijgeloof hoogtij vierden, zullen we 

 heenstappen. Plagen des hemels, straffen Gods, bezoekingen 

 van den duivel en van booze geesten en meer dergelijke 

 veronderstellingen zijn thans als middelen ter verklaring 

 onnoodig geworden. Sedert ongeveer 50 jaar weten we, 

 dat iedere besmettelijke ziekte haar eigen oorzaak heeft, 

 dat die oorzaak een levende is en zich kan vermenigvuldigen, 

 waarvan juist het laatste ons alles verklaart. Doordat de 

 ziekte zich kan vermenigvuldigen is slechts een zeer geringe 

 hoeveelheid smetstof noodig om de besmetting over te brengen, 

 hetgeen we zien als we maar eens een ziekte beschouwen 

 b. V. de pest, die op het oogenblik zoovele gemoederen hier 

 bezighoudt. Wel is het geen specifieke dierziekte, maar 

 mensch en dier maken in deze geen verschil. Het is ons 

 genoeg uit de couranten bekend, dat ais overbrenger van 

 deze ziekte de vloo wordt aangenomen. Nu hebt ge U 

 slechts een voorstelling te maken van een vlooiemaag, en 

 te weten, dat maar een klein gedeelte van den inhoud daar- 

 van (opgezogen bloed van een pes.tlijder) voldoende is om de 

 gevreesde ziekte bij een volgend slachtoffer te doen ontstaan. 



Het begrip levende smetstof is niet nieuw; reeds de oude 

 Romeinen bezaten het, maar het zien en het kunnen aantoo- 

 nen ervan dateert eerst van den tijd dat de microscopen 

 hun voltooiing begonnen te naderen, en men de bacteriën 

 kunstmatig leerde kweeken. 



Het is bekend genoeg, dat geenszins voor alle besmettelijke 

 ziekten bacteriën verantwoordelijk zijn. Er worden er b. v. 



