— 322 — 



ons een voorstelling te maken van de kleinheid van de bacil, 

 en dat wij ons niet behoeven te verbazen over de reusachtige 

 getallen, die wij vaak voor het bacteriëngehalte van water 

 b. V. opgegeven vinden. 



De grootste bacteriën zijn ongeveer 5 duizendste mM. 

 lang, en hoogstens 2 duizendste mM. dik. Ieder heeft wel 

 eens een vergroote afbeelding gezien van den scherpen kant 

 van een scheermes en dan ongetwijfeld verbaasd gestaan van 

 de zaag, die hij te zien kreeg. Met dit voorbeeld voor oogen 

 behoeft het geen betoog, dat onze huid, of erger nog een 

 paal of balk, de stalvloer, het houtwerk of de bodem van 

 een voerbak of emmer bij een niet al te groote vergrooting 

 den indruk moeten geven van een woest berglandschap. En 

 dat er in die bergen en dalen heel wat bacteriën een plaats 

 kunnen vinden, spreekt ook wel van zelf. „Hoe houden we 

 er die allemaal uit en hoe krijgen we ze eruit?", zult ge denken, 

 m. a. w. hoe krijgen we onze voorwerpen rein? Wanneer met 

 dit „rein" wordt bedoeld: vrij van bacteriën, dan op géén 

 manier. Dit mag geen aanleiding zijn, om nu den moed maar 

 op te geven en te zeggen : het gaat toch niet. Zeker gaat het, 

 met warm water, zeep en een flinke boender komen we al 

 een heel eind en de rest wordt bereikt met het dóóden van de 

 nog aanklevende bacteriën, dat we kunnen bereiken met onze 

 ontsmettingsmiddelen. Eerst wanneer dit gebeurd is, spreken 

 we van rein in bacteriologischen zin en gebruiken daarvoor het 

 woord steriel. Een andere wijze om die steriliteit te bereiken 

 vinden we in het uitkoken ; dit wordt veel gedaan met 

 kleine metalen voorwerpen, als instrumenten, en ook met 

 kleeren; ook hiermee dooden we de bacteriën. Voorts is het 

 zaak, zoo min mogelijk stof in den stal te dulden, want aan 

 de kleinste stofdeeltjes kunnen bacillen kleven en die zwe- 

 ven dan met het stof in de lucht. Reinheid is dus wel de- 

 gelijk een eerste vereischte in den stal, en het betrachten 

 van een zorgvuldige reinheid is in normale omstandigheden 

 ook voldoende. Alleen wanneer de stal door een besmette- 

 lijke ziekte bezocht is, moeten we in ieder hoekje en gaatje 

 een schuilplaats van bacteriën zien en is een meer ingrij- 

 pende ontsmetting noodig. 



