— 328 — 



diersoort, maar ook met het ras en kan verder afhankelijk 

 zijn van den leeftijd, de gesteldheid en de levens-omstan- 

 digheden van de dieren. Jonge dieren zijn in den regel 

 vatbaarder voor besmettelijke ziekten dan volwassen, slecht 

 gevoede en ziekelijke individuen meer dan goed gevoede 

 en kerngezonde. In choleratijden loopen ook bv. die personen, 

 welke een darm- of maaglijden hebben, veel meer gevaar om 

 de ziekte te krijgen dan zij die een goed functioneerende 

 verteringsbuis bezitten. 



De kunstmatige onvatbaarheid kan worden verkregen door- 

 dat een dier de ziekte doorstaat zonder er aan te sterven. 

 Niet altijd blijft echter deze onvatbaarheid achter; bij mond- 

 en klauwzeer bv. is ze maar heel gering, bij pokken van den 

 mensch daarentegen zeer groot. Waar hier de ziekte bij toeval 

 IS opgedaan, kunnen we ook het individen opzettelijk ziek 

 maken, al is het dan in lichten graad, door het in te spuiten 

 met kleine hoeveelheden smetstof. Ik hoop deze onvatbaar- 

 heidskwestie nog in een afzonderlijk hoofdstuk te kunnen 

 bespreken. 



Is nu de smetstof het lichaam van een vatbaar dier binnen 

 gedrongen en bestaat er voor haar kans om zich in dat lichaam 

 te ontwikkelen, dan wordt bet dier ziek. Maar dat geschiedt 

 niet dadelijk nadat de bacteriën zijn binnengekomen. Zij moeten 

 zich eerst zoo vermenigvuldigen dat zij den aanval kunnen 

 wagen, zeker van, zij het dan soms ook slechts tijdelijke 

 overwinning. Wordt tot dien aanval overgegaan, dan wordt 

 het dier zichtbaar ziek. Die tijd nu, die er verloopt tusschen 

 het binnendringen van de smetstof en het uitbreken van de 

 ziekte, noemen we het incubatie-tijdperk van de ziekte. Dat 

 incubatie-tijdperk kan zeer verschillend zijn. Bij sommige 

 ziekten is het niet langer dan een paar dagen, bij andere 

 daarentegen strekt het zich over maanden uit. Zoo kan het 

 bv. bij veepest een dag of vier, vijf zijn, bij dolheid varieert 

 het tusschen uitersten van 8 dagen en 9 maanden, soms nog 

 langer. Een hond, die dus vandaag door een dollen soortgenoot 

 gebeten wordt, kan na 9 maanden nog dol worden zonder in 

 dien tusschentijd met een dol dier in aanraking te zijn geweest. 

 Gedurende al dien tijd moet zoo'n hond dus als verdacht worden 



