— 401 — 



dan die der menschen-pokkeD, met dit verschil, dat zij bij 

 het rund een goedaardig verloopenden uitslag verwekt, terwijl 

 de mensch er zeer gevaarlijk ziek door wordt. 



Men had opgemerkt, dat melkers, die koeien hadden ge- 

 raolkeü, welke pokken aan de tepels hadden, pokpuisten aan 

 hun handen kregen, die spoedig genazen, en dat zulke per- 

 sonen bij later voorkomende pokkenepidemieën onder de men- 

 schen steeds van de gevreesde ziekte verschoond bleven. Zij 

 waren dus blijkbaar immuun (onvatbaar) voor de ziekte ge- 

 worden. Dit gaf Jenner aanleiding om eens opzettelijk men- 

 schen met een weinig van die koepokstof te besmetten door 

 een kleine hoeveelheid met een lancetje in de huid te brengen 

 en de resultaten, die hij daarmede kreeg, waren prachtig. 



Sedert dien wordt dan ook van deze enting een algemeen 

 gebruik gemaakt en is ze bekend onder de naam van vaccinatie. 

 Deze enting, waarmee de geënte persoon dus in lichten graad 

 ziek wordt gemaakt, is voldoende om die persoon voor een 

 zwaardere toevallige besmetting te vrijwaren, het is dus een 

 echte voorbehoedende enting. 



Ieder lichaam bezit zijn beschuttingsmiddelen voor het bin- 

 nendringen van ziektekiemen en zijn verweermiddelen tegen 

 de binnengedrongen smetstof. Niet altijd echter zijn die ver- 

 weermiddelen voldoende om den vijand af te slaan, of hem het 

 verder voortrukken te beletten. Wij kunnen het bedreigde 

 lichaam vergelijken met een land, dat zich den oorlog ziet 

 verklaard. De vijandelijke troepen zijn de grenzen over ge- 

 trokken en zoo het land binnengedrongen. Beide legers leveren 

 een beslissenden slag, waarbij de overwinning blijft aan den 

 kant van het aangevallene, doch niet dan met de grootste 

 inspanning is de zege behaald. Het land blijft uitgeput achter, 

 gaat zich echter daok zij zijn natuurlijke hulpbronnen spoedig 

 herstellen. Het eerste wat nu aan de orde is, is het leger 

 op zoodanigen voet te brengen, dat zonder vrees een tweede 

 aanval kan worden tegemoet gezien. Evenzoo gaat het met 

 het lichaam ; de smecstof heeft kans gezien om het lichaam 

 binnen te dringen en nu wordt het een strijd op leven en dood. 

 Blijft het leven gespaard, dan treedt herstel op en daarbij vor- 

 men zich in het lichaam stoffen, die bij een tweeden aanval den 



Teysmannia 1914. 27 



