- 421 — 



Het gehalte aan koolzure natron is echter in beide gronden nog 

 zoo hoog (0.312 pet. en 0.108 pCt. Na^ CO3), dat zij ongetwijfeld 

 onder de sodagronden zijn te rangschikken en dat zoowel de 

 slechte physische structuur als de onvruchtbaarheid uit het so- 

 dagehalte zijn te verklaren. 



Ook de ervaringen, opgedaan bij de met dezen grond genomen 

 potproeven, vinden in het sodagehalte een bevredigende verklaring. 

 Bij deze potproeven, die ten doel hadden, na te gaan of toevoeging 

 van verschillende grondverbeterende of bemestende stoffen de 

 structuur van dezen grond vermocht te verbeteren of den groei van 

 het riet daarin te bevorderen, bleek nu, dat, terwijl stalmest, zelfs 

 in zeer groote hoeveelheden verstrekt, geen goede uitwerking had, 

 toevoeging van kalk daarentegen een opvallende structuurverande- 

 ring teweeg bracht. In de potten, waaraan 3.6 pCt. ongebluschte 

 kalk was toegevoegd, veranderde de taaie, kleffe, ondoorlatende 

 klei, waaruit deze grond in natuurlijken toestand bestond, lang- 

 zamerhand in een rulle, gemakkelijk met de hand fijn te wrijven, 

 goed draineerende aarde, die aan de physische eischen aan een 

 goede bouwkruin te stellen, volkomen voldoet. 



Om de vraag te beantwoorden, hoe heeft men zich het ontstaan 

 van dezen sodagrond in het regenrijke klimaat van Pemalang te 

 denken, werd ook het welwater uit dezen grond onderzocht. Dit 

 bleek eveneens vrij veel aan koolzuur gebonden natron te bevatten, 

 nl. 492 mG. per L. 



Aan de aanwezigheid van dit natriumcarbonaat houdende onder- 

 giondsche water, dat, eenmaal in den grond opgestegen, dezen zoo 

 ondoorlatend heeft gemaakt, dat van uitwasschen weinig sprake 

 meer kan zijn, meenen schrijvers het ontstaan van den sodagrond 

 te moeten toeschrijven. 



Archief voor de Suikerindustrie in Ned. Indië, No. 18, 1914. 



Autoreferaat. 



DJAMOER OEPAS BIJ HEVEA IN DE F. M. S. 



De Heer F. J. Brooks, GouvernementsMycoloog der Gefedereerde 

 Maleische Staten, heeft den 17en Mei 1914 te Ipoh voor de leden 

 der Central Perak Planters Association eene lezing gehouden over 

 de zoogenaamde „Pink Disease" (djamoer oepas). Aan het over die 

 lezing in „The Times of Malaya" verschenen verslag is het volgende 

 ontleend. 



Naar de meening van genoemden Ambtenaar is „pink disease" de 

 meest ernstige van de thans bekende ziekten, welke rubberboomen 



