— 426 — 



voorbeelden wordt duidelijk aangetoond, dat een slechte vakkenver- 

 deeling, een onregelmatige verspreiding van de gelijk behandelde 

 veldjes over het proefveld, systematische fouten kan geven; de ver- 

 schillen, die hierdoor ontstaan, kunnen zelfs bij berekening van de 

 middelbare fout betrouwbaar schijnen. 



Als middel om den invloed van deze systematische fouten tegen 

 te gaan, wordt aangeraden, voldoende, bijvoorbeeld 12 controle- 

 vakken te gebruiken en er voor te zorgen, dat deze zoo goed 

 mogelijk (liever zoo regelmatig mogelijk. Ref.) over het geheele 

 terrein verdeeld zijn. 



Het zevende hoofdstuk behandelt het opsporen van systematische 

 fouten. Waar deze fouten de toevalswet niet volgen, is hierdoor een 

 middel gegeven om ze te vinden. Door bespreking van de resultaten 

 van enkele proeven wordt duidelijk gemaakt, op welke wijze men 

 hierbij moet te werk gaan. 



Bij het bestudeeren van de proefveldresultaten, oogst 1913, welke 

 aan het Proetstation werden opgezonden, is gebleken, dat het ge- 

 middelde percent fout voor riet en voor suiker 2-3 pCt. bedraagt. 

 Het verschil tusschen de gemiddelden moet dus grooter zijn dan 

 10 pCt, wil het waarde hebben. De curven van de middelbare 

 fout voor de gemiddelde rietopbrengst en suikeropbrengst geven 

 een goede waarschijnlijkheidskromme te zien, welke echter naar 

 rechts een afwijking veitoonen, denkelijk door systematische fouten 

 veroorzaakt. 



In het achtste hoofdstuk wordt aan de hand van een door Baule 

 gegeven methode aangetoond, dat het herhalen van proeven zeer 

 wenschelijk is. Aangeraden wordt, niet te veel proefobjecten in 

 één proef te nemen, niet meer dan 2 of 3. 



Hierop volgt het résumé, waarin de beste vakverdeeling gegeven 

 wordt, om storingen van systematische factoren tegen te gaan, voor 

 2 en 3 proefobjecten Het schema voor 3 proefobjecten schijnt ref. 

 niet juist, daar hierbij niet gezorgd is voor een regelmatige verdeeling 

 van de veldjes over het terrein. Zal de verdeeling regelmatig zijn, dan 

 moet men bij heter uit nemen van 3 naast elkaar liggende vakjes, steeds 

 alle 3 proefobjecten vinden. Bij den gegeven opzet gaat dit alleen 

 door voor de horizontale rijen, echter voor de vertikale maar 

 gedeeltelijk. Legt men de veldjes in schuine rijen zooals bij I op 

 blz. 943, dan bereikt men dit ook voor de vertikale rijen. 



Tegen I en II op blz. 943 voor 4 proefobjecten is hetzelfde be- 

 zwaar te maken. Hier moeten bij een-regelmatige verdeeling in een 

 blokje of reep van 4 veldjes alle 4 proefobjecten voorkomen. 



