- 474 _ 



De Inlander, die zijn eigen grond kent, zal toch heusch wel 

 kunnen bepalen, wat voor werking door den kunstmest ver- 

 kregen is, vooral wanneer de grenzen der perceelen scherp 

 afgebakend zijn, en wat door grondverschillen, die niet zóó groot 

 kunnen zijn, behalve dan in den proeftuin in Buitenzorg, die 

 waarschijnlijk direct bij het omwerken verknoeid is en nooit als 

 proeftuin had mogen gebruikt worden en waarvoor men verder 

 nooit stilzwijgend had mogen aannemen, dat de meststoffen 

 na 1 oogst uitgewerkt zijn. Ik voor mij acht het nemen van 

 contröleperceelen op Inlandsche erven onpraktisch en heb het 

 alleen gedaan om Buitenzorg gunstig te stemmen. Het nemen 

 van 3-perceelige proeven N.P.K.— N.P. — O is voor Inlanders 

 al gecompliceerd genoeg. 



Maar op de groote ondernemingen kreeg het Landbouwbu- 

 reau ook schitterende resultaten èn met kunstmest in het 

 algemeen èn met kali, vooral in den allerlaatsten tijd, zoo 

 bij thee (Soekaraadjoe), bij koffie (Ngrowo Seneng), bij tabak 

 (Kedawoeng bij Tanggeran, Siendangsari bij Tjipatat, waarbij 

 de kaliwerking bij klappers duidelijk was gedemonstreerd en 

 Progo bij Moentilan), en bij kina (op Bedakah bij Wonosobo). 



Men moet de administrateurs van deze ondernemingen maar 

 eens over kali hooren spreken, maar een kunst hoeft het 

 niet te zijn om geen resultaten te krijgen, vooral niet in den 

 proeftuin te Buitenzorg. 



Verder leze men daarover maar mijne brochure. 



Dat is toch heel wat anders dan de proeven, door het Land- 

 bouwdepartement, met zijn grooten staf van ambtenaren 

 genomen, waar op grond van zegge en schrijve de re- 

 sultaten van 11 proeven, die goed kunnen zijn, het Kali syn- 

 dikaat verweten wordt, dat het maar voortgaat, een afge- 

 zetgebied voor de kalizouten te zoeken. 



Maar laten wij de critiek verder weer regel voor regel 

 voortzetten. 



„Of zou men werkelijk in Duitschland gelooven, hetgeen in 

 ,.het eerste Heft op blz. 8 staat: Aber darüber darf man sich 

 „nicht im unklaren sein, dass von der chemischen Boden- 

 .^analyse mehr als vage Fingerzeige selbst im günstigsten 

 , Falie nicht zu erwarten sind, ja dass auch diese Finger- 



