— 559 — 



Verdeelt men deze proef weer in proeven zonder parallel- 

 veldjes, dan krijgt men bijv.: 



1.2.3.4. 6 p. Z. A. laagste, 4 p. Z. A. hoogste opbrengst 

 5. 6. 7. 8. onbemest „ 6 p. Z. A. „ „ 



9.10.11.12. , , 6p.Z.A. „ 



13.14.15.16. 2p. Z. A. r, 6p. Z. A. „ „ 



1.5.9.13. 6p. Z. A. „ 2p. Z. A. 



Ook hier dus weer allerlei resultaten naarmate van de 

 combinatie van veldjes, die men neemt. En nu zijn dit nog 

 zwavelzuur ammonia proeven, waarvoor suikerriet zoo uiter- 

 mate gevoelig is, zoodat de bemesting in vele gevallen in 

 staat is om het verschil in vruchtbaarheid van de veldjes te 

 verminderen, waardoor de gemiddelden zeker nog niet zoo 

 heel ver van de waarheid af zijn; maar voor andere meststof- 

 fen zal het zeer gemakkelijk kunnen voorkomen, dat met 

 proeven, waarbij maar 4 parallelveldjes gebruikt worden, het 

 voor- of nadeel van de bemesting niet of onjuist zichtbaar 

 wordt door de grondverschillen, die in het proefveld voor- 

 komen. 



Vandaar dan ook, dat de proefnemers van de suikerproef- 

 stations het er allen over eens zijn, dat 6 parallel veldjes te 

 weinig zijn, dat het aantal moet vergroot worden. 



Ik geloof, dat dit voldoende is om iedereen te overtuigen, 

 behalve Dr. W., die aan het opzetten van deze proeven zelf 

 deelnam, dat men met proeven zonder parallelveldjes zeer 

 gemakkelijk allerlei geheel met elkander in strijd zijnde uit- 

 komsten kan krijgen, en dat ook wanneer te weinig parallel- 

 veldjes gebruikt worden, de gemiddelden onbetrouwbaar kun- 

 nen zijn. 



Het tweede verschil tusschen de werkwijze van de Proef- 

 stations en het Departement van Landbouw ten opzichte van 

 het Landbouwbureau van het Kalisyndicaat is, zooals ik reeds 

 mededeelde, gelegen in de wijze, waarop de gegevens aan 

 het publiek worden medegedeeld. 



Terwijl de eersten al de verkregen resultaten mededeelen, 

 onverschillig of een meststof voordeelig of nadeelig werkte, 

 heeft het Landbouwbureau de gewoonte aangenomen om de 

 zoogenaamd niet geslaagde proeven, waarbij de kali geen 



