— 562 — 



digen op Java ons kunnen vereenigen, omdat daardoor de 

 planters op den verkeerden vs^eg worden gebracht en de op- 

 lossing van het bemestingsvraagstuk voor Java vertraagd 

 wordt. Zoolang dan ook hierin geen verandering komt, de 

 proeven niet op juiste wijze genomen worden, is samenwer- 

 king met de Proefstations en het Departement van Landbouw 

 volkomen uitgesloten. 



Overtuigd ben ik, dat de Directie van Dr. W. het belang 

 van samenwerking met het Landbouwdepartement en de 

 Proefstations inziet; daarvoor is het Kalisyndicaat een hau- 

 delslichaam, dat zijn eigen belang zeer goed begrijpt; maar 

 Dr. W. zelf heeft het nooit ingezien en heeft ook op andere 

 wijzen dan door het nemen van slechte proeven samenwer- 

 king onmogelijk gemaakt. 



Dat er van meet af in het geheel geen oppositie tegen het 

 gebruik van kalimeststoffen is geweest (blz. 470), niet van 

 het Departement en ook niet van de Proefstations, kan blijken 

 uit het groote aantal proeven, dat met kali in de laatste 

 jaren genomen werd. 



Van het Departement zijn er reeds 23 gepubliceerd, terwijl 

 de resultaten van 19 volledige bemestingsproeven, op ver- 

 schillende plaatsen op Java verricht, zijn binnengekomen. 

 Maar dit zijn lang niet de eenige goed opgezette kaliproeven, 

 die werden genomen, zooals Dr. W. het doet voorkomen. In 

 Cheribon toch werden er door Dr. Lepeboer 4 in 1912 genomen, 

 Schuit in Djogja nam er 25 in 1913, van Deventer en Houtman 

 10 in 1911, Houtman 11 in Banjoewangi in 1913, Dr. de Vries 

 (Klaten) 13 in 1910 — 11, en 10 in 1911— 12, Dr. Ultée (Djem- 

 ber) 5 in 1912-13. 



Het aantal medegedeelde proeven van de laatste jaren 

 bedraagt dus reeds 101 en er zijn er ook nog van vroeger jaren. 



Laten we nu eens zien, tot welke conclusies de verschillende 

 proefnemers kwamen. 



Dr. Ledeboer schrijft op blz. 1506 (Archief 1912): „dat daar, 

 waar deze grond (Rantja Minjak) een hoog gehalte aan kali 

 bezit, niettegenstaande deze kali moeilijk assimileerbaar is, 

 een bemesting met kaliumchloride geen uitwerking had, maar 

 dat, op een grond met een laag gehalte aan kali, indien de 



