— 574 — 



Welke gronden de heer Wigman heeft voor het vermoeden 

 dat deze soort wel uit den Buitenzorgschen Tuin ontsnapt 

 zou zijn, weet ik niet. In geen der catalogi van den Tuin 

 wordt ze als gekweekt vermeld. Ze is een xerophyt, tot dus- 

 verre alleen in zeer droge gedeelten van Java, nog niet ten 

 westen van Djogja gevonden. De exemplaren in het regenrijke 

 Buitenzorg staan in ontwikkeling ver achter bij de krachtige 

 planten van Midden-Java. Als ze uit Buitenzorg haar verove- 

 ringstocht begonnen was, zou men de plant toch zeker ook 

 in de drogere streken van West-Java vinden. Reeds de heer 

 VAN Welsem wijst erop, dat de plant meer dan waarschijnlijk 

 juist niet uit Buitenzorg afkomstig is. Ze kan immers best 

 met plantenzaden rechtstreeks uit West-Indie, waar ze thuis 

 hoort, zijn aangevoerd. 



Scdvia officinalis is „onze gewone, salie, die oudtijds werd 

 aangeplant", zegt de heer Wig:uan verder. Inderdaad werd 

 Salvia officinalis niet alleen oudtijds, doch wordt zij thans 

 nog allerwege in boerentuintjes in de provinciën Utrecht, 

 Gelderland en Brabant gekweekt; waarschijnlijk ook wel in 

 andere provinciën i). Dr. J. Bosscha van Taloen houdt, 

 zooals ik een paar jaar geleden met groot genoegen zag, 

 deze van oudsher beroemde plant in eere; ook in zijn tuin 

 wordt ze gekweekt, elders zag ik ze op Java nog nooit. 

 Het woord selve is een provincialismus, bij mijn weten alleen 

 in Salland en in den Gelderschen Achterhoek in gebruik, de 

 Nederlandsche naam is Salie. Als kind heb ik menigmaal 

 de blaadjes moeten plukken, die inderdaad gebruikt worden 

 voor de bereiding van saliemelk, den geliefden boerinnendrank ; 

 de boeren hebben liever iets hartigers. Aan die saliemelk 

 schreef men slaapverwekkende krachten toe. Inderdaad 

 sliepen we, als kinderen, na het gebruik van saliemelk altijd 

 vlug in, zonder de saliemelk echter ook. 



Geheel onjuist is het, als de heer Wigman zegt, dat ook 



1) Wijlen Fr. vax Eeden heeft aan die ouderwetsclie boerentuintjes een 

 zijner beste pagina's gewija. Men zie Onkruid, II, 16S (Salland). Zooals bij 

 ze beschrijft, heb ik ze in mijn jeugd zoo vaak gezien in een gelukkig nog 

 altijd door de moderne cultuur onontdekten hoek van Nederland. 



