— 581 — 



orjj;anisclic stof, die soms door hevige regens totaal verdwijnt, 

 wanneer niet voor een goede draineering gezorgd werd. Twee 

 gronden kunnen beide voldoende stikstof, phosphorzuur en kali be- 

 zitten, maar door een gemis aan organische stof kan de eene in 

 vruchtbaarheid ver achter staan bij den anderen. Zoo kan ook een 

 grond na jaren cultuur veel minder produkt geven, terwijl men 

 bij chemische analyse vindt, dat de hoeveelheden der bovenge- 

 noemde stoffen slechts weinig achteruitgegaan zijn ; men constateert 

 dan echter meestal een sterke vermindering der organische stof. 



De organisclie stof in den bodem is van dierlijke en plantaardige 

 afkomst; deze laatste vormt wel het belangrijkste deel. In een 

 goed bewerkten grond wordt de organische stof snel ontleed door 

 bacteriën en gaat over in een donkerbruine stof, een ingewikkeld 

 mengsel, bevattende verbindingen van waterstof, zuurstof, stikstof, 

 phosphorus, zwavel, enz. Sommige bestanddeelen zijn oplosbaar, 

 andere onoplosbaar in grondwater. Van groot belang zijn de in 

 den grond aanwezige fungi en bacteriën, die de waarde bepalen 

 der ontstane ontledingsproducten. De donkerbruine stof. de humus, 

 is van groote beteekenis voor de vruchtbaarheid van den bodem. 

 In sommige gevallen worden er zuren gevormd bij de ontleding 

 der organische stof tot humus, wat nadeelig is; ook kan de vorming 

 van oplosbare bestanddeelen te vlug plaats hebben, waardoor 

 men deze verliest. Bij slechte draineering van den bodem kunnen 

 naast de humusvorming zure bestanddeelen ontstaan. 



Bij de ontleding der organische stof in den bodem is misschien 

 een der voornaamste factoren de verandering der physische omstan- 

 digheden van den grond en deze verandering zal hoofdzakelijk 

 teweeggebracht worden door de humus. Bij de ontleding van 

 humus en van organische stof in het algemeen ontstaan gassen, o. a. 

 koolzuur, en deze trachten de gronddeeltjes van elkaar te scheiden, 

 waardoor een betere doorluchting en vrijere beweging van het 

 water ontstaan. De eventueel zich vormende zuren doen klei en 

 fijn slib samenpakken tot grovere deeltjes. Humus en organische 

 stof houden veel water terug, zoodat zelfs bij droog weer een hu- 

 musrijke bodem meer water bevat dan een humusarme. Dit is in 

 regenarme streken van bijzonder veel belang. 



Humus en de daaruit zich vormende zuren beletten het vormen 

 van harde lagen in den grond. 



Bij het gebruik van meststoffen moet men letten op den physischen 

 toestand van den grond en op het humusgehalte. Zoo geven su- 

 perphosphaat en guano goede resultaten op humusarme gronden, 



