— 582 - 



terwijl beenderenmeel en fijn gepoederde minerale phosphaten met 

 goed gevolg kunnen worden toegepast op humusrijke gronden. 



Het in het water van den grond opgeloste koolzuur speelt hierbij 

 een groote rol. Zonder de aanwezigheid van humus geschiedt 

 de vorming van nitraten uit andere stikstofhoudende stoffen slechts 

 langzaam of niet, en de resultaten met boengkil enz. zijn gering 

 of nihil. Men zou dan alleen oplosbare meststoffen moeten gebrui- 

 ken, wat weer in streken met veel regen niet goed mogelijk is. 



Langen tijd was er in Noord-Oost-Indië een tegenzin tegen het 

 gebruik van chemische meststoffen, en niet zonder reden. Door 

 jarenlange praktijk zijn de planters er toe gekomen, liever meer te 

 betalen voor boengkil en dergelijke meststoffen, die ook organische 

 bestanddeelen bevatten, dan minder voor zuiver chemische, anorgani- 

 sche meststoffen. Het was nl. opgevallen, dat dikwijls gronden met 

 weinig humus achteruitgingen door een bemesting met de laatstge- 

 noemde stoffen, want humus kwam er niet bij en door de voort- 

 durende cultuur verdween het weinige, dat er nog was. Voegt men 

 echter organische stoffen toe, dan vervangen deze zeer goed de 

 verbruikte humus. Wil men dus anorgansiche meststoffen gebruiken 

 bij humusarme gronden, dan moet men ook organische stoffen toevoe- 

 gen ; dan krijgt men een nuttig effekt en men kan gedurende verschei- 

 dene jaren voortgaan met het toevoegen van anorganische stoffen. 



In tropische en subtropische streken wordt de humus zeer vlug 

 ontleed door den sterken regenval en de hitte. Men zal dus veel 

 meer organische stof moeten toevoegen dan in gematigde klimaten. 



Als het mogelijk is, kan het zeer voordeelig zijn, de bovenste 

 laag uit ravijnen, waarin afgevallen blad en goede aarde is samen- 

 gespoeld, te verzamelen en in de theetuinen te brengen. Soms is echter 

 deze laag eenigszins zuur, en dan doet men goed, kalk toetevoegen. 



Ook de bovenste laag uit bosschem kan zeer geschikt zijn. Men 

 mag echter niet te veel waarde hechten aan deze organische stoffen. 



In vele tuinen kan men de bovenbedoelde middelen niet toepassen 

 en dan is het goed, afgevallen blad van de theestruiken en scha- 

 duwboomen te begraven. (Ondergraven is het door planters gebruik- 

 te woord). Op Ceylon is dit de eenige manier, waarop men orga- 

 nische stof in den bodem brengt. Ook tusschenplanten en later 

 begraven van veel loof gevende planten is uitstekend. Soms echter 

 is men hier tegen, omdat het te veel werkkrachten vereischt, die 

 men niet missen kan. 



Schrijver komt nog eens terug op het zuur worden van den grond 

 door ontleding der oreanische stoffen. 



