- 609 - 



Geheel onschuldig zijn de bladeren niet; reeds vroeger werd 

 in dit tijdschrift er op gewezen, hoe Mac Donald in 1894 

 aantoonde, dat de bladeren van G. speclahUe Swartz, en die 

 van C. pubescens Willd, een vergiftige werking op de huid uit- 

 oefenden. Toen hij zijn arm met de bladeren van eerstge- 

 noemde soort bestreek, bespeurde hij een prikkelend gevoel 

 en na 24 uur was de arm sterk opgezwollen ; niettegenstaande 

 zorgvuldige verpleging was de arm eerst na 10 dagen geheel 

 normaal. Het microscopisch onderzoek der bladeren deed 

 twee soorten van haren kennen, waarvan de eene eindigde 

 in een punt, terwijl de andere een bolvormige klier op den 

 top droeg. Van nog andere Cypripediums kon Mac Donald 

 dezelfde werking aantoouen, o. a. van C. 2^arviflonimSALiSB; 

 zoowei met ingevoerde planten als met in de serres in Europa 

 gekweekte kreeg men dezelfde verschijnselen. Ook de van 

 de plant losgemaakte klierharen hadden op de huid de prik- 

 kelende werking. Het uit de klieren afgescheiden olieachtige 

 vocht schijnt het werkzame bestanddeel te zijn. 



De werking is het sterkst tijdens de ontwikkeling der 

 zaadkapsels; men vindt dan ook de grootste vochtafscheiding 

 uit de kliercellen. 



De rechtopstaande eindelingsche, behaarde bloemstengel 

 draagt de bloem of de bloemen. 



Van de drie kelkbladeren is er een groot, eivormig en 

 meestal fraai gekleurd, dit blad steekt meestal boven de 

 bloem uit; terwijl de twee andere smal, zijdelings tot één 

 geheel zijn vergroeid, dat naar beneden is gericht. Van de drie 

 bloemblaadjes is er één, het labellum, geplaatst tegenover 

 het eerstgenoemde kelkblad; dit labellum heeft een geheel 

 afwijkenden vorm en valt ook door de mooie kleur het meest 

 in het oog. De namen venusmuiltje enz. zijn, gelijk boven 

 opgemerkt, aan dit blad ontleend. De beide andere bloem- 

 blaadjes zijn lang en smal, meestal mooi gekleurd, min of meer 

 gedraaid, behaard en met donkere wratjes en vlekjes getooid. 



Gelijk bij Orchideeën gebruikelijk is, vormen de meeldraden 

 te zamen met den stempel de z. g. stempelzuil. Naar het 

 aantal meeldraden verdeelt men de Orchideeën in éénhelmige 

 en tweehelmige, tot de laatste groep behooren de Cypripedium.s. 



