— 617 — 



kennis omtrent natuurverschijnselen zooveel geringer dan in 

 Europa, dat ieder practicus wel begreep, dat er zonder on- 

 derzoek niets te bereiken viel. 



Spreker wijst dan op het essentieele verschil tusschen 

 practicus en wetenschappelijk onderzoeker, die beiden noodig 

 zijn om de menschheid vooruit te helpen. 



Het verschil is wellicht een verschillende samenstelling 

 der hersenen van twee kategorieën van menschen, waarvan 

 de eene steeds vraagt naar het waarom der dingen en de 

 andere het geheele leven richt op actie. Noch de een, noch de 

 ander staat hooger ; evenmin kunnen ze zich ongestraft, zonder 

 mislukkingen, op eikaars terrein wagen. Het verschil open- 

 baart zich reeds bij de keuze van het beroep. Dier- en plant- 

 kunde wordt meestal niet gekozen met het oog op het 

 praktische leven, de geneeskunde echter soms wel. Dan 

 ontstaan soms later de conflicten als zij, die de eerstgenoemde 

 vakken studeerden, later een beroep in de maatschappij 

 moeten uitoefenen. Spreker herinnert hierbij aan Junghuhn. 



Zonder' de mannen van daad zou de wereld zeker te gronde 

 gaan, maar zonder wetenschap in den hier bedoelden zin 

 zou zij voortdurend op ongeveer hetzelfde standpunt blijven. 



Bij den tropischen landbouw heeft de Europeesche land- 

 bouwer in het begin gewerkt volgens methoden van den 

 Inlander en met succes. Het bleek echter, dat zij, die over 

 meer kennis beschikten, het verder brachten dan de anderen. 

 Men trachtte het in Europa geleerde toe te passen, waarbij men 

 echter op moeilijkheden stuitte. Men leed b.v. ernstige 

 verliezen door plantenziekten; en vele andere dingen waren 

 er, waarvan men voelde, dat ze bij meerdere kennis anders 

 zouden kunnen zijn. Toen besloot men, wetenschappelijke 

 mannen om raad te vragen, maar dit gebeurde in het begin 

 slechts aarzelend, want spoedig al had men teleurstellingen 

 van beide zijden, bij de practici, omdat men te veel verwacht 

 had, bij de onderzoekers door het gemis aan waardeering 

 van hun werk, ja zelfs door miskenning. Dit geldt nu nog 

 slechts voor een koloniale maatschappij in primitieven toestand, 

 zooals b.v. in Suriname. Voor Ned. Indië behoort dit tot 

 het verleden. Reeds in 1891 kon spreker, optredende als 



