- 618 — 



Directeur van een Proefstation voor de Java-Suikerindustrie, 

 een kentering in de waardering van wetenschappelijk werk 

 opmerken, ofschoon er ook wel als welkom gehoord werd: 

 ^Moet die man ons leeren, hoe wij riet moeten planten, die 

 tot nu toe onderzoekingen over vacuolen verricht heeft?" 

 Nu wordt er zeker bij de Java-Suikerindustrie niet meer 

 getwijfeld aan het groote nut, dat hier landbouw en industrie 

 van de wetenschap trekken. 



In Ned. Indië heeft de tropische landbouw zich, misschien 

 meer dan elders, zelf geholpen bij het oprichten van eigen 

 proefstations, waarnevens echter ook van Regeeringswege 

 hulp werd verleend. Wat nu beter is, particuliere proef- 

 stations of ambtenaren, is moeilijk in het algemeen te zeggen. 



De Regeering kan ambtenaren aanstellen, die geheel vrij 

 werken, maar er bestaat gevaar voor overdreven bureau- 

 cratie. Bij particuliere proefstations kan zich de moeilijkheid 

 voordoen, dat de planters den onderzoeker aan banden willen 

 leggen en het onderzoek in een bepaalde richting wenschen 

 te drijven. Door dit laatste schrikt men soms de onafhan- 

 kelijken, de meest bekwamen, af. Melchior Treub trachtte 

 dit te verhelpen, door de particuliere proefstations onder zijn 

 otficieele bescherming te nemen, wat een gedeeltelijke oplos- 

 sing der kwestie was. Spreker wijst dan in het kort op de 

 groote verdiensten van M. Treub voor de Nederlandsch-In- 

 dische landbouw, vooral ook, omdat hij steeds het wetenschap- 

 pelijk ideaal zoo hoog hield. 



De praktijk verwacht nu natuurlijk van den onderzoeker 

 in de eerste plaats inlichtingen in gevallen, waarin de prac- 

 ticus geen raad weet. Indien zich dit ver uitstrekt (bestrij- 

 dingsmiddelen tegen ziekten en plagen, analyses van gron- 

 den en meststoffen, enz.), dan zal de wetenschappelijke onder- 

 zoeker hetzij zonder lust werken, hetzij geestelijk achteruit- 

 gaan. Scherpe grenzen zijn hier echter niet te trekken. Wordt 

 zulk analyse- of inlichtingswerk slechts als bijzaak verricht, 

 zoodat er nog tijd voor ander zuiver wetenschappelijk onder- 

 zoek blijft, dan zal het niet zoo deprimeerend op den natuur- 

 onderzoeker werken. 



Schakelt men nu genoemd werk uit, dan zal dus de weten- 



