- 629 — 



schaal, dat alleen de staat de kosten er van kan dragen. 

 Hetzelfde is wel het geval voor de rubberplanten. Wordt er 

 echter een productievermeerdering gekregen van 10 pCt, dan 

 zullen al spoedig de gemaakte groote kosten vergoed worden. 



Prof. HiNRiCHSEN begint zijn voordracht met er op te wij- 

 zen, dat het volkomen begrijpelijk is, dat zooveel mannen van 

 wetenschap en techniek zich bezighouden met het zoeken naar 

 de bereiding van synthetische rubber, en wel liefst in hetgroot. 



Veel kan spreker er niet over meedeelen, daar maar weinig 

 gepubliceerd wordt van wat in de laboratoria wordt gewerkt. 



Harries 1) stelde in 1905 de formule vast van natuurlijke 

 caoutchouc, C^q Üiq, alszijndel— 5 — dimethylcycloöctadieen. 

 Men dacht toen dadelijk aan de synthese van dit lichaam. 

 Ook had men enkele andere gegevens, zooals het ontstaan 

 van isopreen C5 H^ bij de droge destillatie van caoutchouc 

 (BoucHARDAT 2). Dit isopreen was reeds door Williams ') ont- 

 dekt; het kan door polymerisatie in tegenwoordigheid van 

 verdund zoutzuur een op caoutchouc gelijkende stof vormen. 

 Tilden*) vond, dat men isopreen uit terpentijnolie kon maken 

 door deze door gloeiende buizen te leiden, en dat dit isopreen 

 door nitrosylchloride in caoutchouc overgaat. Daar nu deze 

 proeven later niet meer gelukten, dacht men, dat Bouchardat 

 en Tilden zich vergist hadden. 



Door de hooge prijzen van de rubber en het wetenschap- 

 pelijk onderzoek van Harries werd de aandacht van de in- 

 dustrie op de bereiding van synthetische rubber gevestigd. 

 In 1909 gelukte het aan twee chemici van de Elberfelder 

 Farbenfabriken Bayer & Co, Hofmann en Coutelle ^), isopreen 

 in caoutchouc om te zetten door verwarmen in toegesmolten 

 buizen. HaRRiEs onderzocht een monster van deze rubber en 

 toonde aan, dat het werkelijk rubber was. Hij trachtte het 

 product eveneens te bereiden, terwijl het procédé der boven- 

 genoemde chemici nog niet bekend was en het gelukte hem 

 ook door isopreen met Ijsazijn in toegesmolten buizen te ver- 



1) Ber. d. Deutschen cliem. Ges. 37, 2708; 88, 1S05. 



2) Compt. Rend. 80, 1446; 89, 1117. 



3) Proc. Roy. Soc. London 10, 516. 



4) Chem. Nows. 46, 120. 



5) Verschillende patouten. 



