— 712 - 



zijn als het ware de melkkoeien van de gramang, want in 

 analogie met het meiken van koeien d. i. dus een kunstbe- 

 werking om de melk aan de koe te ontnemen, worden ook 

 hier de groene luizen langs kunstmatige weg van hun zoet 

 excreet beroofd. Wanneer men een kwartier geduld heeft en 

 met behulp van een loupe goed toekijkt, dan is de kans groot 

 om op een met groene luizen bezette koffietak waar te ne- 

 men, dat de mieren .met hun sprieten de groene, luis op hun 

 rugzijde kriebelen, totdat eindelik een kleine vochtdroppel 

 uit de anus ontwijkt, welke op een handige wijze, zeer vlug 

 door de mieren met hun bek opgevangen wordt. Duurt het 

 de mier echter te lang, dan probeert hij het met een andere 

 schildluis. Ik kan niet aannemen, dat de mieren met hun 

 sprieten het vocht bepaald uit het lichaam van de schildluis 

 drukken; daarvoor is de bewerking niet hardhandig genoeg. 

 Het manoeuvreren met de sprieten op de rug van de groene 

 luis werkt meer als physiologiese prikkel. 



Het zoete sap, dat de mieren aan de schildluizen hebben 

 onttrokken, wordt gedeeltelik door hen zelf genuttigd, doch 

 voor een ander deel naar het nest gebracht, waar het als 

 voedsel voor de larven en waarschijnlik ook voor de koningin- 

 nen dient. Een mier, die voldoende vocht verzameld heeft, 

 hetgeen aan zijn gezwollen achterlijf merkbaar is, loopt dan 

 ook van de boom terug naar het nest, dat meestal aan de 

 basis van de koffiestam of daarvan niet ver verwijderd, onder 

 of boven de grond te vinden is. Dikwijls nestelen de gra- 

 mangs ook in vergane boomstammen. 



De vraag is nu, of deze groene luizen bepaald door Plagio- 

 lepis gekweekt worden. Tijdens mijn langdurige waarnemin- 

 gen en proeven heb ik geen aanwijzingen daarvoor kunnen 

 vinden, noch in de boomen zelf, noch in de nesten, en mijn 

 overtuiging is, dat de mieren pas verschijnen wanneer er 

 groene luizen zijn, en niet dat groene luizen optreden, waar 

 eerst mieren voorkomen. De mier treedt dus sekundair op, 

 de groene luis is primair. Ik heb wel een half jaar lang 

 Lecanium viriele op een koffieboom gekweekt, bij afsluiting 

 van mieren en toch met succes. Ook kweekproeven op sten- 

 gels van koflfieplanten, die door lijmringen geïsoleerd waren. 



