— 713 — 



bewezen mij, dat Lecanium viride zich bij afwezigheid van 

 mieren evenzo goed ontwikkelen kan als bij tegenwoordigheid 

 van Plagiolepis. Het is ook niet moeilik, in een koflfieaan- 

 plant bomen te vinden, die sterk met groene luis bezet zijn, 

 doch volkomen vrij van Plagiolepis. 



Deze waarnemingen bewijzen echter nog niet, dat Plagiolepis 

 de groene luis niet naar andere plaatsen overbrengt om ze 

 doelbewust te kweken. Ook hiertegen pleiten mijn langdurige 

 observatie's. Nooit is het mij gelukt, Plagiolepis met een 

 groene schildluis in de bek aan te treffen, om ze naar elders 

 over te brengen. Het onderzoek van de gramangnesten le- 

 verde evenmin enig resultaat. Trouwens waarvan zouden 

 de groene luizen m de mierennesten moeten leven, daar 

 Plagiolepis voor zijn nestbouw onder de grond geen wortels 

 speciaal blootlegt, terwijl in de bovengrondse nesten de ge- 

 legenheid om groene luizen te kweken natuurlik totaal ont- 

 breekt. 



Sommige mierensoorten kweken luizen door ze onder de 

 grond in hunne nesten te slepen en ze daar op voor dat 

 doel blootgelegde wortels te brengen ; dat is o. a. het geval 

 met mieren uit het geslacht Lasius. Plagiolepis doet zulks 

 echter niet. 



Doelbewust Lecanium viride hoeken en verspreiden^ doet Pla- 

 giolepis dus niet! Ook aan andere waarnemers van de gra- 

 mang o. a. Zimmermann, Neumann en Pandan is het niet 

 geluk aan te tonen, dat de groene luis door de gramang 

 verspreid word. Hiertegenover staat, dat de idee, dat de 

 gramang verspreider en kweker is van de groene luis en als 

 zodanig schadelik, bij de planters vastgeroest is. Hoe dat 

 denkbeeld ontstaan is weet ik niet. 



Slechts één enkele maal ben ik er in geslaagd, na vele 

 observatie's en na mikroskopisch onderzoek van talrijke gra- 

 mangs, om op de poot van een mier op de overgang van 

 tibla en tarsus, een groene luis aan te treffen, die er natuur- 

 lik toevallig op terecht gekomen was. Men zou geneigd zijn, 

 uit deze enkele vondst af te leiden, dat Plagiolepis, zo niet 

 bewust, dan toch onbewust, de verspreiding van Lecanium 

 viride in de hand werkt. Die mogelikheid kan bestaan, doch 



Teijsmannta, 1915. 48 



