— 83 — 



Het is zonder meer duidelijk, van hoe groot gemak het zou 

 zijn voor den fabrikant, wanneer hij de zekerheid had, dat 

 een bepaalde kwaliteit (b. v. crêpe) binnen zekere grenzen 

 constante eigenschappen bezat. Wij moeten er naar streven, 

 dat te bereiken. Daartoe is het noodig, dat we weten, welke 

 factoren hier van invloed kunnen zijn. 



Ik zal hier thans niet nagaan, in hoeverre de bereiding 

 van invloed kan zijn op de eigenschappen van het product. 

 Daarop hoop ik later wel te komen. Thans wil ik mij er toe 

 bepalen, de aandacht te vestigen op enkele waarnemingen, 

 die ik in den laatsten tijd gedaan heb en die, naar het mij 

 voorkomt, van groot belang voor de praktijk kunnen zijn. 



Vooraf herinner ik er aan, dat ik reeds vroeger (Jaarboek 

 v. h. Dep. 1912) de meening heb uitgesproken, dat de rubber 

 reeds als zoodanig in de latex voorkomt. Daaruit volgt, dat 

 coagulatie, althans in hoofdzaak, bestaat in het veree- 

 nigen van de kleine caoutchoucbolletjes tot grootere massa's. 

 Ik heb mij nu in den laatsten tijd in verband met de kwes- 

 tie van ongelijkmatigheid van het plantageprodukt de vraag 

 gesteld: 



Is de rubber uit den eenen Hevea-boom wel volkomen 

 gelijk in eigenschappen aan die uit een anderen boom? 



Door onderzoek is mij gebleken, dat die vraag in ontken- 

 nenden zin beantwoord moet worden. Daarbij steun ik op 

 viscositeitsmetingen van benzoloplossingen van rubber uit 

 latices van verschillende boomen. De bizonderheden van de 

 methode, die daarvoor werd uitgewerkt, zullen later in een 

 nieuwe publicatie van het Departement worden medegedeeld. 

 Hier volsta ik met te vermelden, dat ik de resultaten heb 

 kunnen uitdrukken in een voor verschillende monsters ver- 

 gelijkbaar cijfer, dat ik viscositeits-index (V. I.) genoemd heb. 

 Deze viscositeits-index is met een bevredigende mate van 

 nauwkeurigheid vrij gemakkelijk te bepalen. Hieronder volgen 

 enkele cijfeis, die ik tot nu toe bij mijn bepalingen verkre- 

 gen heb. 



Van een Hevea-aanplant van 1882 in den cultuurtuin te 

 Buitenzoi-g onderzocht ik 9 boomen, waarvoor ik de volgende 

 V. I. vond: 



