— 113 — 



ballast over boord geworpen, of beter gezegd in 't geheel 

 niet ingeladen. 



Naarmate echter van de lading, die men van de school heeft 

 medegekregen — (daarover, waarde lezers, die in 't leven staat, 

 zijn wij het zeker wel eens, niet waar, dat de school in plaats 

 van kennis en kundigheden, om zoo te zeggen dagelijks meer, 

 de hoofden der kinderen volpropt met lading?) — in verloop 

 van tijd grootere partijen als beschimmeld zijn uitgeworpen, 

 komt er bij menigeen het besef van leegte, en tevens van 

 onvermogen om die leegte aan te vullen. Zoo gaat het, als 

 men als kind niet leert zien, omdat men gedwongen wordt, 

 stijf van buiten te leeren, wat anderen hebben gezien. 



Is het besef er dan later wel, dat er een gevoelige leemte 

 bestaat, dan zijn de moeilijkheden, om die aan te vullen soms 

 vrij groot. Maar ten aanzien van de geologie valt dit gelukkig 

 nogal mee, anders was ik niet met deze reeks opstellen 

 begonnen ! Het is nl. mogelijk, om met weinig inspanning de 

 hoofdgedachten der geologie zich eigen te maken, en daarmede 

 een zeer bevredigend inzicht in velerlei processen der natuur, 

 die ons aan alle zijden omringt, ons dagelijks voor oogen staat, 

 te verkrijgen. 



En hiermede kom ik op nog een drijfveer om deze stukken 

 te schrijven. Naast het verzoek van anderen, is het een over- 

 tuiging van mij zelf. De overtuiging n. 1., dat geologisch inzicht 

 ons met 't landschap, waar wij door heen wandelen, met het 

 land, waar wij wonen, vertrouwd maakt. Wij leeren het ken- 

 nen, wij weten zijn geschiedenis, hoe het heden werd uit het 

 verleden, hoe uit 't nu, zal groeien, wat komen zal. Dat geeft 

 ons voldoening en rust; en al geeft het ons geen dividend, 

 noch voldoende werkvolk, — het maakt ons leven, vooral als 

 wij in de eenzaamheid zitten, rijker en blijder. Dat is de 

 maar al te dikwijls verwaarloosde ideëele zijde van een ge- 

 ologischen kijk op zijn land. 



Maar er is ook wel degelijk een praktische zijde aan; wie 

 wegen moet aanleggen, en met grint onderhouden, wie brug- 

 gen moet maken, waterleidingen, bouwwerken, putten ; wie 

 weten wil, waar hij grond voor zijn cultures moet uitzoeken, 

 en op den gekozen grond geen onherstelbare fonten wil ma- 

 Te jemannia. 1915. 8 



