- 118 — 



de SEelheid van een trein wegtrekt. Het voorbij trekken 

 van groote zwermen duurt uren lang en de zon wordt als 

 door een grijze wolk versluierd. Zij drijven bij voorkeur met 

 den wind mede, totdat zij eindelijk ergens neerstrijken, de 

 vegetatie binnen een paar uur tijds verwoestende. Dat het 

 niet uitsluitend de honger is. die hen opdrijft, blijkt al uit 

 het feit, dat zij vaak groote afstanden aan een stuk door- 

 vliegen, zonder notitie te nemen van dichterbij gelegen ter- 

 reinen, die hun gunstige voedingsvoorwaarden bieden. 



Zij trekken dus eigenlijk doelloos voort, weten echter op 

 het tijdstip, waarop zij moeten meerdalen, b. v, tegen het 

 invallen van de duisternis, zeer goed het terrein te onder- 

 scheiden, en geven daarbij de voorkeur aan cultuurland boven 

 onontgonnen gebied. Niet zelden werden sprinkhanenzwermen 

 door den wind boven de zee gedreven. Dit verschijnsel wordt 

 vooral langs de Afrikaansche kusten waargenomen. Natuurlijk 

 moeten dergelijke zwermen ten gronde gaan, tenzij zij een 

 eiland kunnen bereiken. Zoo moeten op de Canarische eilan- 

 den, de Balearen, e. a. wel eens sprinkhanenzwermen van 

 het vaste land van Afrika terecht zijn gekomen. 



Het oekonomische nadeel, dat door sprinkhanenzwermen 

 teweeg wordt gebracht, is geweldig en bijna niet te becijfe- 

 ren. In streken b. v., die op zich zelven al arm zijn, zooals 

 Voor-Indië, is vaak hongersnood het gevolg geweest. 



De zucht dezer dieren om uit te zwermen, poogt men te 

 verklaren door te veronderstellen, dat zij door een soort 

 van „massa instinct" worden bezield en gedreven, zoodra zij 

 in groote hoeveelheden bij elkaar zijn. Niet ten onrechte 

 vergelijkt men dit verschijnsel met de massa-vlucht van som- 

 mige andere insecten, b. v. libellen en vlinders (Pieriden, 

 Danaïden), die deze wel eens ondernemen. Ook in het „uit- 

 zwermen", dat ons van verschillende „sociale"' insecten 

 bekend is (bijen, mieren, termieten), heeft men een analoog 

 verschijnsel willen zien. Zeker is, dat onze sprinkhanen, 

 wanneer zij willen zwermen, van een groote, nerveuze onrust 

 vervuld zijn, evenals wij dit bij een bijenzwerm kunnen 

 waarnemen, die op het punt staat uit te zwermen. Zoodra 

 eenige sprinkhanen het sein hebben gegeven om zich te 



