— 145 — 



Proefondervindelijk werd dit ook bewezen. Een Engelsch 

 dokter spoot bij zichzelf entstof in van pestlijders; de proef 

 slaagde zeer goed, de onvoorzichtige proefnemer stierf kort 

 daarna. Later herhaalde men de proef bij twee ter dood ver- 

 oordeelden ; deze kregen ook pest, maar kwamen er weer van 

 bovenop. Of ze toen gratie kregen wegens aan den lande 

 bewezen diensten, vermeldt de geschiedenis niet. 



Maar eerst in 1894 werd de pestbacil ontdekt. 



Het verband tusschen pest en ratten werd al zeer vroeg 

 erkend, de groote sterfte onder ratten tijdens een epidemie 

 kon dan ook raoeielijk den menschen ontgaan. 



In China heeft men opgemerkt, dat ratten dikwijls bij 

 massa's wegtrekken, als er pest onder hen uitbreekt. De 

 inwoners beschouwen dit terecht als een voorteeken van 

 een spoedig te verwachten epidemie onder de menschen. 



In Engelsch-Indië heeft men gevonden, dat pest eerst op- 

 treedt onder de bruine rat (Mus decumanus), die vooral in 

 havensteden huist. Een dag of tien later kan dan pest ge- 

 constateerd worden bij de zwarte rat (ilfws ra^^z^s), die overal, 

 ook in het binnenland, voorkomt; een paar weken daarna 

 treedt de ziekte onder de menschen op. 



Niet alleen ratten kunnen pest krijgen, maar nagenoeg alle 

 huisdieren; epidemiei'^n worden echter bijna zouder uitzonde- 

 ring door Mus decumanus en Mus 7'attus verspreidt. 



De tarbagon of bobac {Arctomys), een soort van marmot, 

 die verantwoordelijk werd gesteld voor het uitbreken van de 

 pestepidemie in Mandsjoerije, is hieraan waarschijnlijk toch 

 onschuldig geweest. Men heeft later geen pest kunnen vin- 

 bij dit dier, en ook bijten de vlooien, die er op voorkomen, den 

 mensch niet. 



Op den duur schijnen ratten immuun te worden voor deze 

 ziekte en die immuniteit wordt ook door de jongen overgeërfd. 



Zoowel bij den mensch als bij dieren wordt de pestbacil 

 in hoofdzaak overgebracht door de vloo, ofschoon misschien 

 bij uitzondering een enkele maal de ziekte door geïnfecteerd 

 voedsel wordt opgedaan. Op deze wijze kan men tenminste 

 bij dieren pest veroorzaken 



De pestbacillen, die een vloo bij het steken van een rat 



