— 183 — 



dere omstandigheden (eenige dagen in direct zonlicht) is inge- 

 leid. Een rubber, die onder die omstandigheden gemakkelijk 

 oxydeerbaar blijkt, behoeft daarom onder normale omstandig- 

 heden volstrekt nog niet zóó gemakkelijk oxydeerbaar te zijn. 



Toevallig had ik in mijn laboratorium nog een monster 

 rubber, waarvan ik de heele geschiedenis kende. Dat monster 

 crêpe had ik indertijd van een onderneming hier op Java 

 meegenomen en volledig geanalyseerd. Door elementair-analyse 

 heb ik destijds voor het koolstofgehalte gevonden 85.76 pCt. 

 en voor de waterstof 11.80 pCt. Sedert dien heeft dit monster 

 3 jaar lang in een donkere kamer aan de lucht gelegen ; 

 de elementaire samenstelling bleek thans te zijn: koolstof 

 85.65 pCt. en waterstof 11.35 pCt. Het verschil van 0.1 pCt. 

 in de koolstof, waarop het eigenlijk aankomt, is zoo gering, 

 dat daaruit niet met zekerheid valt te concludeeren, of er al of 

 niet een geringe oxydatie heeft plaats gehad. Hoogstens 

 zou het daarbij kunnen gaan om een opname van ongeveer 

 0.1 pCt. zuurstof. Volgens de onderstelling van Kerbosch zou 

 een dergelijke geringe oxydatie dan al een grooten invloed 

 moeten hebben op de physische eigenschappen van het pro- 

 dukt. Nu is het een feit, dat de viscositeits-index van het 

 monster rubber in kwestie in die 3 jaren tijds teruggeloo- 

 pen is van 1.35 tot 1.05. Het blijft echter m. i. voorloo- 

 pig nog zeer de vraag, of daaraan een geringe oxydatie 

 schuld heeft. Bij het ouder worden van rubberoplossingen 

 (en ook van rubber zelf?) neemt de viscositeits-index na- 

 melijk ook af, zonder dat daaibij de zuurstof van de lucht 

 blijkbaar een rol speelt. Het lijkt mij dus wel het meest 

 waarschijnlijk, dat het rubbermonster geen zuurstof heeft 

 opgenomen. 



Met deze opmerkingen zij het boekje van Dr. Kerbosch 

 onzen planters ter lezing en overdenking aanbevolen. 



K. Gorter. 



