- 221 — 



ook in geheel nieuwe banen werd geleid; immers men kon 

 nu de aarde met de andere bekende planeten vergelijken, en 

 de zon met de andere zonnen; en het resultaat van dat lang- 

 durige voorzichtige vergelijken is nu de reeks van voorstellingen, 

 die men „de geschiedenis der aarde" noemt. Daarmede is 

 echter de geldigheid van het in den aanhef genoemde spreek- 

 woord voor de aarde glad vervallen. Sterker: de geologie leert 

 ons heden, dat, — al mag de aarde in haar geheel, vergeleken 

 bij den toestand van een paar duizend jaar geleden, maar 

 onbeduidende veranderingen vertoonen, en over nogmaals 

 eenige duizenden jaren in groote lijnen er misschien nog net 

 zoo uitzien als nu, —als men daarentegen de groote tijdperken 

 in *t oog vat, die de aarde in werkelijkheid heeft doorgemaakt, 

 op diezelfde aarde zoowat niets onveranderd is gebleven, en 

 nog op dit oogenblik tallooze veranderingen stilletjes, lang- 

 zaam, bijna onmerkbaar plaats hebben, maar toch zóó, dat 

 de geoloog te naanzien van de aarde met beslistheid het spreek- 

 woord: „Daar is niets nieuws onder de zon!" doorhaalt, en 

 er voor in de plaats zet : „Niets bestendigs hier beneèn ! Alles 

 verandert; het eenige onveranderlijke is deze wet der ver- 

 anderlijkheid ; de wet van worden en vergaan ! 



Kunnen wij dat „worden en vergaan" waarnemen? 



Wanneer ik aan iemand, die niets weet van de ontwikke- 

 lingsgeschiedenis van insecten, een rups, een vlinder en een ei- 

 tje laat zien, zal hij niet vatten, waarom ik die drie zaken bijeen- 

 gevoegd heb. Er is voor hem geen verband tusschen. Laat ik 

 hem echter vandaag een blad met eitjes zien, en morgen de 

 leege eitjes, en heel kleine rupsjes daar vlak naast, die hevig 

 aan dat blad knagen, weer wat later de grootere rupsen, daar- 

 na hoe ze dik gaan zitten in een stil hoekje, den volgenden 

 dag, hoe daar een pop hangt, en roep ik hem dan weer, als 

 de pas uitgekropen vlinder op de leege pophuls zit, en een 

 oogenblik later zijn vleugels uitslaat om weg te vliegen ia 

 den zonneschijn; en sluit ik dan de reeks, door hem in den 

 tuin te wijzen, hoe precies zoo'n vlinder bezig is, om op bla- 

 ren eitjes te leggen, dan — dan heeft die iemand de ontwikkelings- 

 geschiedenis van den vlinder niet gezien, maar — begrepen ! 



