— 222 — 



En des te vollediger, naarmate de reeks van stadia, van tus- 

 schenstations, die hem getoond werden, vollediger was. 



Wanneer ik nu al die stadia eens had gefotografeerd, en de 

 reeks van foto's, aldus verkregen, naast elkaar op tafel had 

 gelegd, dan zou een ander, wien ik deze foto's aldus toonde, 

 in evenveel seconden den ganschen ontwikkelingsgang heb- 

 ben begrepen, als de eerste er dagen voor noodig had. 



Nu de derde stap: Wanneer ik in een groote ruimte een 

 kweekerij had, met tal- en talrijke rupsen en vlinders, enz. 

 en ik zou de reeks foto's op zekeren dag allemaal tegelijk 

 maken, door alle vormen, die maar te vinden waren, te kieken, 

 dan zou ik een beetje moeten uitzoeken — (een beetje! nu ik 

 't resultaat eenmaal weet!) — maar, als de foto's dan in de 

 goede volgorde lagen, zouden zij evengoed de wordingsgeschie- 

 denis van den vlinder demonstreeren, als in het tweede geval. 



Wanneer ik nu eindelijk mijn leerling 'Maatste pakje foto's 

 önuitgezocht in handen gaf? — Dan zou hij vermoedelijk lang, 

 heel lang schikken en schikken; maar eindelijk, vooral als de 

 reeks maar geen hiaten toont, komt hij tot een resultaat: 

 hij heeft den weg der inductieve wetenschap bewandeld, en 

 zelf gevonden! 



— Zóó en niet anders hebben astronomen en geologen ge- 

 handeld ten opzichte van de aarde en hare ontwikkelings- 

 geschiedenis, en zóó gaan zij nog steeds voort, — (het gaat hier 

 lang niet zoo gemakkelijk mee als met die rupsenkweekerij!) 

 — om met kijker en fototoestel ontbrekende schakels in de 

 keten, nog onbekende stadia in de ontwikkelingsgeschiedenis 

 der hemellichamen, in te voegen. Zoo is het mogelijk geworden, 

 niet, de geschiedenis der aarde „waar te nemen", maar wel 

 haar in hoofdlijnen te begrijpen en te beschrijven. 



Er is een tijd geweest, dat onze aarde een gloeiende bol 

 was, die zelf licht uitstraalde, en warmte, gelijk nu de zon 

 doet, maar dan op wat bescheidener schaal. Homogeen is 

 die bol waarschijnlijk nooit geweest: altijd heeft er weiver- 

 schil bestaan tusschen de kern en de meer naar buiten gele- 

 gen schalen. Verschil in temperatuur, zoodat de kern heeter 

 was; verschil in dichtheid, zoodat de kern dichter was, en 



