— 241 — 



worden aangetoond. De uitgeperste olie is niet zoo licht gekleurd 

 als de geëxtraheerde, die verkregen wordt door de zaden eerst te 

 drogen bij 100— 105"C. en daarna met benzine, benzol, of tetrachloor- 

 koolstof (dit laatste is het beste) te extraheeren. Was het zaad bij 

 het drogen niet „aangebrand" en was er geen slecht zaad tusschen, 

 dan was de olie dadelijk goudgeel, anders donkerder, soms als don- 

 kerbruine machineolie. Deze laatste donkerbruine olie is moeilijk te 

 zuiveren; anders helpt wei eens een behandeling met zeer verdunde 

 loog. In 1912 zag ref. op de Landbouwtentoonstelling te Soekaboemi 

 een monster door de bevolking bereide theezaadolie. Volgens bij den 

 keer Lekkerkerker ingewonne.i informaties was deze olie speciaal 

 voor die gelegenheid bereid. Vroeger deed de bevolking het wel 

 meer, zooals ref. ook hoorde van een bediende van het laboratorium. 

 Men gaat te werk evenals bij katjang. Twee gantang theezaad 

 geven een limonadeflesch vol heldere olie. Te Tjitjoeroeg is een 

 heilige Javaan, Kijahi Mohammad Santri, die nog wel theezaadolie 

 uitperst en de olie als geneesmiddel gebruikt; ref. heeft van deze 

 olie een monster ontvangen. 



De smaak van beide monsters olie was zeer zuiver en gebakken 

 aardappelen waren er uitstekend mee te bereiden. Het verwijderen 

 der laatste sporen extractiemiddel is eenigszins moeilijk, ofschoon 

 dit in de industrie blijkbaar heel goed gaat. 



De oliën der verschillende boven opgesomde soorten gelijken veel 

 op elkaar; het zijn niet-drogende oliën. De Chineezen gebruiken 

 de olie bij de bereiding van spijzen, als geneesmiddel en als haarolie. 

 Voor de zeepfabrikatie zijn de oliën zeer geschikt. Ook als smeerolie 

 zijn ze te gebruiken, daar ze opvallend zuurvrij zijn en zeer moeilijk 

 ranzig worden. 



Volgens de voor oliën kenmerkende cijfers kan men de theezaad- 

 olie rangschikken bij de olijfolie, de ricinusolie en de aardnootolie. 



De na het uitpersen overblijvende koek heeft weinig waarde. 

 Het stikstofgehalte is slechts 1,92 pet; de koek kan dus als mest- 

 stof slechts ter plaatse gebruikt worden, zoodat er geen transport- 

 kosten op komen. Als surrogaat voor zeep is de koek zeer geschikt 

 door het hooge saponinegehalte. 



In Cochinchina wordt handel gedreven in theezaad voor oliepersing. 

 De prijs van de olie is echter nog zeer laag (ongeveer 0,72 franc 

 per liter). 



Er zijn monsters olie naar Europa gestuurd, aan den heer Wijs, 

 een autoriteit op dit gebied; na diens oordeel zal men kunnen uit- 

 maken, of het de moeite zal loonen, theezaden uit te persen als over 



