- 257 - 



ter vervanging van surrogaten voor koffie; koffie of thee zelf echter 

 kunnen er niet door vervangen worden. Toch wordt er op gewezen, 

 dat dit kruid onder de tegenwoordig in Duitschland heerschende 

 omstandigheden van nut zou kunnen zijn. 



Wat nu de Maté aangaat, — volgens schrijver is de Braziliaansche 

 schrijfwijze „Matte", hetgeen echter als Maté moet worden uitgespro- 

 ken — deze wordt hoogelijk geprezen. In enkele pagina's wordt 

 weergegeven, hetgeen vroeger reeds in Teysmannia gepubliceerd 

 werd in het artikel over „Surrogaten en vervalschingen van thee in 

 het bijzonder Maté". ') Hierover behoeft dus thans niet in bijzon- 

 derheden getreden te worden. Alleen wil ik er hier bijvoegen, dat 

 men er in geslaagd is, verschillende aangaande de cultuur van maté 

 heerschende wanbegrippen wetenschappelijk op te helderen, en wel 

 in de eerste plaats het geloof, dat men het zaad slechts moeilijk 

 of in 't geheel niet tot ontkieming kan brengen. Dit is gebleken 

 onjuist te zijn: men kan het zaad tot ontkieming brengen op 

 dezelfde wijze als dat van de den. Men begraaft de vrucht, die 

 drie tot vier pitten bevat, in vochtig zand in een bloempot een 

 handbreedte onder den grond en houdt dien gedurende negen 

 maanden goed vochtig. Het zaad begint zich dan te ontwikkelen 

 en wordt nu op beschaduwde plekken uitgelegd, met loof bedekt 

 en vochtig gehouden. Na een maand hebben de plantjes drie 

 bladeren en behoeft men minder op vocht en schaduw te letten. 

 Na zes maanden worden ze op bepaalde afstanden uitgeplant en 

 h;;bben dan geen verdere bescherming noodig. 



Schrijver is van meening, dat Maté een gunstige werking heeft 

 op het gestel van den mensch, en wel omdat het aftreksel van het 

 blad niet op het hart zou werken, maar alleen een prikkelende 

 werking zou uitoefenen op de spieren; daarom zou het zoo geschikt 

 zijn om bij zware inspanning gebruikt te worden. 



Dit is vroeger ook reeds door verschillende Fransche onderzoekers 

 beweerd, toen men zich zooveel moeite gaf om de maté in Frankrijk 

 in te voeren en vandaar in heel Europa. Volgens Moreau de 

 Tours zou de maté geen coffeïne bevatten, maar mateïne, wat niet 

 hetzelfde zou zijn, terwijl daarentegen de meeste chemici van meening 

 zijn, dat beide stoffen wel degelijk een en dezelfde stof vormen. 

 Is dit laatste het geval, dan vervalt natuurlijk geheel het voordeel, 

 wat de werking betreft, van de maté, want volgens analysen 

 bevat de maté gemiddeld van 0,3 pet. tot 2 pet. coffeïne; het 



D Teysmannia, No. 7, 1914, pag 406. 



