— 259 — 



die als Regeeringsafgevaardigde het Londensche Congres bij woonde, 

 schrijft, dat niets hem zoozeer trof, als de volkomen onverschillig- 

 heid der fabrikanten ten opzichte van wetenschappelijke vertoogen 

 en proeven door menschen, die zelf geen fabrikanten zijn. Deze 

 minachting strekt zich zelfs uit tot medefabrikanten, die een afwij- 

 kende meening verkondigen. Geleerde toespraken mochten plaats 

 vinden in de congreszaal, de fabrikant blijft rustig in zijn uitstalling 

 zitten: de toespraken laten hem volkomen koud. Zijn eigen ervaring, 

 dikwijls inderdaad met veel moeite en kosten verkregen, is zijn eenige 

 leidsvrouw. 



Nog altijd heerscht veel verschil van meening over de oorzaken 

 van het onderscheid tusschen Hard Fine Para en Plantage-Rubber; 

 men krijgt wel eens den indruk, dat ieder hier zijn eigen stokpaardje 

 berijdt. Opmerkelijk is, dat aan de vraag, of Azië wel boomen 

 van de beste Hevea-v Siueteit bezit, meer aandacht geschonken 

 wordt. Nederlandsch-lndië schijnt, dank zij den arbeid van Dr. 

 Cramer, bij het onderzoek ter beantwoording van deze vraag, zeer 



beslist de leiding te hebben. 



Meer en meer blijkt, dat het onjuist is, in het algemeen te zeggen, 

 dat plantage-rubber achterstaat bij Hard Fine Para. Ze zijn verschil- 

 lend, gelijk een Lincoln-schaap verschilt van een Mexico, zooals 

 Lyne terecht opmerkt. Zoo zijn er allerlei artikelen, waarvoor uit- 

 sluitend plantagerubber gebruikt wordt, tegenover andere, waarvoor 

 men alleen of bij voorkeur Hard Fine Para gebruikt. De tijd ligt 

 nog niet lang achter ons, hoogstens een paar jaren, dat geen fabrikant 

 er voor uit durfde komen, dat hij plantagerubber voor autobanden 

 gebruikte. Thans daarentegen geldt het bijna als een aanbeveling, 

 en roepen de fabrikanten om strijd het pulDÜek tot getuige, dat zij 

 hun banden bijna uitsluitend van plantagerubber maken. 



Lyne waarschuwt tegen de pogingen om met het vinden van 

 nieuwe procédé's voor de bereiding ook nieuwe vormen aan het pro- 

 dukt te geven. De markt is thans gewend aan crêpe en smoked 

 sheet en ziet iedere verandering met wantrouwen aan, daar ieder 

 nieuw merk weer eindelooze protfnemingen van de fabrikanten 

 eischt Een fabrikant zeide hem: „gij hebt jaren noodig gehad om 

 tot deze twee kwaliteiten te komen; waarom wilt ge ze nu weer 

 veranderen?" Laat men daarom bij het invoeren van nieuwe rook- 

 procédés vooral trachten, smoked sheet af te leveren. 



R. N. Lyne. Rubber at the London Exhibition. Tropical Agricul- 



turist XLIV. 1915 bl: 76. 



ru. 



