— 299 — 



zich voorstelt, dat viscositeitsmetingen ook op rubberonder- 

 nemingen gedaan zullen worden. Van dat gezichtspunt uit 

 mag het ook een gelukkige omstandigheid worden genoemd, 

 dat een al te groote nauwkeurigheid bij de bepalingen niet 

 vereischt wordt, zoodat een thermostaat, zooals die bij den 

 OsTWALD'schen viscosimeter gebruikt wordt, om het apparaat 

 op constante temperatuur te houden, een volmaakt overbo- 

 dige weelde is. Daarover later meer. 



Volgens het door Fol gegeven voorschrift ten einde het 

 door hem ter vergelijking van verschillende rubbermonsters 

 aanbevolen viscositeitsgetal te bepalen, is het werken met 

 den OsTWALD'schen viscosimeter bovendien een zeer tijdroo- 

 vende bezigheid. Dit blijkt reeds voldoende uit de volgende 

 beschrijving, die daarvan in Teysmannia op pag. 119 (Jaar- 

 gang 1913) gegeven wordt: 



„Van de rubber worden resp. 1.0, 0.5 en 0.25 gram afge- 

 wogen en in bruine flesschen gebracht, waarna 100 c.M.^ 

 chemisch zuivere benzol (kp 80° C) wordt toegevoegd. De 

 inhoud der flesch wordt 2 maal per dag zeer voorzichtig 

 omgeschud. Na 3 dagen worden de oplossingen afgefiltreerd 

 door glaswol. Daarna laat men de oplossingen nog een dag 

 staan en wordt bij aanwezigheid van een bezinksel de hel- 

 dere vloeistof zeer voorzichtig afgeschonken. De oplossin- 

 gen worden in het donker gemaakt en bewaard; de concen- 

 tratie wordt bepaald door indamping van 25 c.M.^ oplossing 

 in een gewogen schaaltje. Thans, dus na 4 dagen, wordt 

 de viscositeit bepaald bij 30° C in een capillair-viscosimeter 

 volgens OsTWALD, welke standaard-afmetingen bezit. De uit- 

 vloeitijd wordt berekend door het gemiddelde te nemen van 

 de eerste 3 opvolgende waarnemingen en de aldus gevonden 

 waarde op relatieve viscositeit omgerekend, de uitvloeitijd 

 van benzol als eenheid genomen; dit geschiedt voor elk der 

 drie oplossingen. Met behulp van deze uitkomsten wordt 

 de viscositeitskromme geteekend op een standaardschaal (1 c.M. 

 op de x-as = 2 viscositeits-eenheden en 1 c.M. op de y-as = 

 0.1 pet. concentratie). 



Als vergelijkingsgrootheid tusschen verschillende rubbers 

 dient het oppervlak, ingesloten tusschen de coördinaten, de 



Toysmaniiia, 1915. 20 



