— 305 — 



De gewichtsverraeerderiüg van het kolfje in milligrammen, 

 met 4 vermenigvuldigd en door 1000 gedeeld, geeft de con- 

 centratie van de oplossing in grammen per 100 c.M'. aan. 



Voor de viscositeitsbepaling wordt 50 c.M^ van deze op- 

 lossing in het kolfje van den vi&cosimeter gedaan en de 

 vloeistof tot even boven de bovenste deelstreep opgezogen. 

 Men kan dit met den mond doen ; het is echter aangenamer, 

 vooral wanneer men met veel bepalingen te doen heeft, 

 daarvoor een waterstraalluchtpomp te gebruiken. Men bepaalt 

 nu met behulp van een chronometer (z. g. wedrenhorloge of 

 „stopwatch") den tijd, die er noodig is voor het uitvloeien 

 van het volume tusschen de deelstrepen. Is de kamertem- 

 peratuur tusschen de 24 en 28°, wat hier in de tropen in 

 den regel wel het geval zal zijn, dan is het niet noodig, een 

 correctie aan te brengen en vindt men, door den uitvloeitijd 

 door 9.8 (het grondgetal van den viscosimeter bij 26o) te 

 deelen, direct de viscositeit. 



De wijze, waarop uit deze gegevens de V. I. wordt afge- 

 leid, wordt het best aan een voorbeeld duidelijk gemaakt. 

 Bij een van mijn bepalingen vond ik, dat 25 c,M^ van 

 de rubberoplossing een droogrest gaven van 205 mgr; de 

 concentratie van de oplossing was derhalve 0.82 pet. Voor 

 den uitvloeitijd van deze oplossing werd in mijn viscosi- 

 meter gevonden 445 seconden, waaruit voor de viscositeit 

 berekend wordt 445 : 9.8 = 45.4. De daarbij behoorende loga- 

 rithme wordt in achterstaande logarithmentafel opgezocht. 

 Daartoe begint men met het getal 45 in de eerste verticale 

 rij op te zoeken. Daarachter vindt men 10 getallen, die de 



logarithmen zijn voor 45.0, 45.1, en 45.9. Die 



voor 45.4 bedraagt 1.66. 



Uit deze gegevens wordt de V. I. op de volgende manier 

 afgeleid. Men zet op millimeterpapier op de horizontale (zie 

 Fig. 2) de concentratie uit, zoo dat 1 c.M. 0.1 pet. is. In het 

 aldus verkregen punt, dat door 0.82 pet. is aangeduid, zet 

 men loodrecht naar boven de gevonden logarithrae uit, daarbij 

 1.0 in de logarithme aangevende door 10 c.M. op het papier. 

 In ons voorbeeld, waar die logarithme 1.66 is, gaan we van 

 het concentratiepunt (0.82) dus 16.6 c.M. naar boven en vinden 



