— 316 — 



IX. Scheikundige arbeid na 1850. 



X. Geologische ontdekkingen na 1850. 



XI. Natuurkundige aardrijkskunde na 1850. 



XII. Toegepaste natuurwetenschap. Het proefstationwezen. 



XIII. De West-Indische bezittingen. 



Aan het slot is een register van persoonsnamen toegevoegd, 

 dat de bruikbaarheid van het boek zeer ten goede komt. 



De door den schrijver gebruikte bronnen zijn in noten aan 

 den voet der bladzijden vermeld; in het register zijn de 

 plaatsen, waar de volledige titelopgaven der aangehaalde 

 geschriften te vinden zijn, in het bijzonder aangegeven. 



De typografische verzorging van het geheel — ook van 

 den titelprent, ontleend aan den Hortus Malabaricus — door 

 de Amsterdamsche Boek- en Steendrukkerij v/h. EUerman, 

 Harms & Co, laat niets te wenschen over. 



De lezer van een boekbespreking wenscht zich een oordeel 

 te kunnen vormen over den inhoud van het besprokene, 

 zonder daarbij geheel op het oordeel van den referent te 

 moeten afgaan. De hier behandelde stof is echter te veel- 

 omvattend dan dat het mogelijk zou zijn, er in enkele blad- 

 zijden een goed overzicht van te geven. Een enkele greep 

 hier en daar moge dus volstaan. 



Aan den grooten Rümphius gaan in het eerste hoofd- 

 stuk enkele „baanbrekers" vooraf. Als eersten baanbreker 

 vinden we Jacobüs Bontius vermeld, den lijfarts van Jan 

 PiETEESzooN KoEN. Reeds de geschiedenis van dezen eersten 

 tó Batavia werkenden natuurvorscher kan ons doen inzien, 

 hoe de tijden veranderd zijn en hoevele bezwaren er toen te 

 overwinnen waren, die wij nu niet kennen. „Bedenkt men 

 nu — heet het op blz. 9 — dat Bontius dus maar even vier 

 jaar in de tropen heeft geleefd, dat gedurende dien tijd Ba- 

 tavia tweemaal een beleg van twee a drie maanden heeft 

 moeten doorstaan, en dat Bontius in den tijd tusschen het 

 eerste en tweede beleg vier maanden lang ernstig ziek ge- 

 weest is (malaria, beri-beri en dysenterie), dan verbaast men 



