— 318 — 



daarin gedwarsboomd door de koopmansstaatkunde der 

 Compagnie." 



En verder heet het: .De houding van het Indisch bestuur 

 gedurende deze eeuw tegenover iedere uiting van weten- 

 schappelijke werkzaamheid wordt wel het best gekenmerkt 

 door de woorden, waarin uitgedrukt was de voorwaarde, 

 gesteld aan den Hoogleeraar Donati, die zich »„met voor- 

 schrijving der Kamer van Zeventienen tot wetenschappelijke 

 nasporingen naar Batavia begeven had, wien dan ook, uit 

 dien hoofde, de Indische regeering de noodige hulp daartoe 

 beloofde, doch met het bekrompen bijvoegsel, „„van tevens 

 te zullen zorgen, dat die heeren hunnen weetlust alleen bij voor- 

 werpen hunner studie bepaalden, en gelijk niet zelden gebeurd 

 is, geen misbruik van het verleende verlof zouden maken"". 



Nog sterker spreekt, dat de O. I. Compagnie „reizen naar 

 het binnenland als weglooperij en vagabondage beschouwde 

 en met kettingstraf bedreigde." 



Van de 18de eeuw worden dan, behalve Valentijn, wiens 

 Oud- en Nieuw-Oost-Indiën nog altijd een belangrijke bron 

 geacht moet worden, een aantal onderzoekers vermeld, die 

 in meerdere of mindere mate tot de kennis onzer koloniën 

 hebben bijgedragen, terwijl het hoofdstuk besluit met de 

 oprichting van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten 

 en Wetenschappen in 1778 en het werk van Raffles en 

 zijne medewerkers. 



De eerste helft der negentiende eeuw wordt onder het dub- 

 bele opschrift „de Natuurkundige Commissie" en „Opkomsc 

 van 's Lands Plantentuin" als één geheel behandeld. De 

 bladzijden 86 tot 140 geven ons het verhaal der wisselingen 

 in de natuurkundige commissie en der wederwaardigheden 

 van den in 1817 gestichten Plantentuin. Natuurlijk begint dit 

 hoofdstuk met Reinwardt. wiens organisatorisch talent aan 

 Indië den Plantentuin schonk. Van de vele anderen, die in dit 

 tijdvak ter sprake komen, noemen we slechts Kühl en Van 

 Hasselt, Blüme, Diard, Teysmann, Binnendijk en Hasskarl. 



Aan Franz Wilhelm Jünghuhn is het vijfde hoofdstuk 

 gewijd, dat besluit met de volgende vergelijking van Jünghuhn 

 met PiUMPHius: 



