— 323 — 



tjetaste veld zich verbreeden tot witte strooken, die over het blad 

 loopen, in een richting zwak divergeerend met de hoofdnerf; deze 

 witte strepen op het blad zijn zeer typisch voor de gomziekte. Zeer 

 in 't oog vallend is, dat aan de stengels van gomzieke planten een 

 abnormaal groot aantal uitloopers voorkomen. Vaak vertoont de 

 gomzieke plant .,pokkah-bong"-verschijnselen, d. i. het bekende 

 beeld, dat zich voordoet, wanneer de toppen der jonge bladeren 

 niet uit kunnen schuiven maar vast blijven zitten, terwijl de groei 

 doorgaat, met het gevolg dat de jonge bladeren, te lang geworden 

 voor de ruimte, waarin zij zich bevinden, zich in plooien moeten 

 leggen. Bij het oudere riet — maalriet- vertoont de ziekte een 

 eenigszins ander beeld. De stengel vertoont zich bij overlangs door- 

 snijden aan 't beneden-eind nog gaaf en ongekleurd; meer naar 

 boven treedt de roodkleuring der vaatbundels op, eerst in de knoo- 

 pen, hooger op ook in de internodiën; het vegetatiepunt is don- 

 kerrood. De intensiteit der roodkleuring is dus omgekeerd als 

 bij serehziekte, waar de sterkste roodkleuring in de onderste 

 knoopen voorkomt. Wat ook dadelijk opvalt, is, dat aan zieke 

 stokken alle oogen meer of minder uitgeloopen zijn en daarna 

 afgestorven. 



Wat de oorzaak der ziekte betreft, het blijkt dadelijk, dat in 

 de houtvaten van wortels, stengels en bladeren van gomzieke 

 planten bacteriën voorkomen. Deze treden ook vaak als gele slijm- 

 druppels te voorschijn, wanneer men bv. stukjes uit de bovenste 

 leden van gomziek riet in een vochtige ruimte legt. Uit den stengel 

 liet de bacterie (Bacillus vascularum) zich gemakkelijk in reincul- 

 tuur isoleeren, vooral gemakkelijk uit het vegetatiepunt, hetzij door de 

 verdunningsmethode of door de uitstrijkmethode. Een zeer goede 

 groei werd o. a. verkregen op een bodem van de volgende een- 

 voudige samenstelling: 



NH4CI 0.1 % ] 



K2HPO4 0.05 „ in water. 



Agar 2 . J 



Uit de bibit en uit den wortel liet de parasiet (Baderium vas- 

 cularum) zich niet zoo gemakkelijk isoleeren ; deze deelen waren 

 bij aangetaste planten steeds zóó vol van saprophytische bacteriën, 

 dat het niet mogelijk was, met de gewone isoleermethode na te 

 gaan, of zich ook de parasiet daaronder bevond. Een aardige 

 methode werd toen gevonden om uit een massa andere bacteriën 

 den parasiet te isoleeren. Het bleek nl., dat jonge spruiten, die 



