— 358 — 



streken, die in de onmiddellijke nabijheid van het bosch ge- 

 legen zijn en aan de enkele kleine in het bosch zelf ver- 

 spreide des's. Hier worden de klapperboomen ernstig bescha- 

 digd. Weliswaar gaan deze niet dood, maar hun vruchtdracht 

 zal toch langen tijd ten achter blijven. Geheel verwoest 

 wordt maïs, zoover die nog niet rijp is. Ketela, pisang en 

 andere belangrijke gewassen hebben slechts op de meest 

 geteisterde plaatsen, d. i. aan de grens van het bosch, te 

 lijden. Padi wordt niet aangetast. De breedte der gevaar- 

 lijke zone bedraagt slechts weinige kilometers, daar met de 

 verdere verspreiding der sprinkhanen het gevaar sterk ver- 

 mindert. 



Van de ondernemingen zijn het zwaarst getroffen : de in 

 de nabijheid van het bosch gelegen gouvernements rubber- 

 aanplantingen (Hevea). In mindere mate hebben enkele 

 particuliere ondernemingen in Midden-Java geleden, die zich 

 tot aan de „gevaarlijke zone" uitstrekken. Gedeeltelijk kaal- 

 gevreten is hier de dadap, randoe en hevea, minder sterk 

 is de vreterij aan cacao en koffie. 



De secundaire haarden, die wij opnoemden, moeten afzon- 

 derlijk worden beschouwd. Zoover ik kan nagaan, is de 

 schade hier ernstiger, het verschil is echter slechts gradueel 

 en niet principieel. 



Over 't geheel genomen, is de schade niet bepaald een 

 ramp te noemen, alhoewel de plaag voor de bevolking der 

 meest geteisterde streken belangrijk economisch nadeel en 

 voor het Boschwezen moeilijkheden heeft medegebracht. De 

 plaag is echter niet op één lijn te stellen met andere ziek- 

 ten der Inlandsche gewassen, veroorzaakt door rijstboor- 

 ders, omo mentek, enz., die elk jaar een op honderd duizen- 

 den te becijferen schade veroorzaken. Ook doet de sprink- 

 hanenplaag op Java zich slechts met groote tusschenpoozen 

 (van 10 a 20 jaar) voor. 



( Wordt vervolgd). 



