- 360 — 



Eerst in de laatste jaren heeft men door den grooten op- 

 bloei der bovengenoemde industrieën, waarmede een prijs- 

 verhooging der vetten gepaard ging, aan de mogelijkheid 

 van de cultuur der oliepalm gedacht, niet alleen in die 

 streken, waar de boom thuis hoort, doch ook in Oost-Azië, 

 dat de oliepalm tot dusverre slechts als sierboom, waartoe 

 ze zich door haar decoratief uiterlijk uitstekend leent, kende. 

 Op tal van erven is de oliepalm te vinden en op onderschei- 

 dene ondernemingen in Besoeki trof ik haar in de tuinen, in de 

 omgeving van de administrateurswoningen aan, soms in slechts 

 één exemplaar, dat rijkelijk vrucht droeg. Wei een bewijs 

 dus, dat de oliepalm niet op kruisbestuiving aangewezen is, 

 zooals een deskundige, Chevalier, heeft beweerd. 



In de laatste jaren is ook in onze koloniën met de cultuur 

 een begin gemaakt, waarbij Sumatra's Oostkust, „het land der 

 onbegrensde mogelijkheden", vooraan ging. In een opgave 

 van „De Handels vereeniging te Medan" vond ik een lijst der 

 onderneming, — een dik dozijn, met een gezamenlijk kapitaal 

 van eenige millioenen guldens, — die de oliepalm hebben 

 aangeplant, veelal met koffie (Robusta, Quillou en Liberia) 

 als tusschencultuur. Daar reeds 3.500 bouw zijn ontgonnen 

 en in de komende jaren de aanplant zonder twijfel zal wor- 

 den uitgebreid, koestert men blijkbaar op de Oostkust wel 

 eenige verwachtingen van den boom. 



Van een Zuid-Preangerplanter vernam ik, dat ook in zijn 

 gewest al verschiedene oliepalmen in den grond zijn gezet en 

 ten slotte kan ik u mededeelen, dat ook een administrateur in 

 het Djembersche reeds pitten ter kieming heeft gelegd, welk 

 voorbeeld wel navolging zal vinden. 



Hierdoor acht ik het gemotiveerd, het een en ander over 

 de oliepalm te vertellen, te meer daar ik in de gelegenheid 

 was om enkele gegevens bijeen te brengen en materiaal on- 

 derzoeken kon. Veel hulp heb ik daarbij van den heer Fol- 

 KERSMA ondervonden, die zich levendig voor de oliepalm inte- 

 resseert en wien ik ook hier ter plaatse gaarne mijn dank 

 betuig,even zoo den assistent-resident van Djember, wiens 

 boomen ook ter mijner beschikking stonden. 



Laat ik thans, zonder te veel in bijzonderheden af te dalen, 



