— 363 — 



Door warmwaterbehandeling, aanvijlen of uitleggen van 

 de zaden zonder de vruchtschaal zal het ook wel mogelijk 

 zijn, het kiemproces te bespoedigen, hetgeen ik nog nader 

 zal onderzoeken. 



Als bij zoovele palmen, is de groei in de prille jeugd niet 

 snel, de plantjes moeten minstens 4 maanden na het kiemen 

 op de bedden blijven, liever wat latiger, desnoods twee jaar, 

 waardoor alleen het ..poeteren" wat duurder uitkomt. 



Aan jonge boomen vallen de resten der bladstelen in 

 het oog, op lateren leeftijd verkrijgt de boom meermalen 

 een gladden stam. De oude bladeren moeten geregeld verwijderd 

 worden; doet men dit niet, dan blijven ze jaren lang aan 

 den stam hangen en worden broeinesten voor mieren, slan- 

 gen en ander ongedierte. Ook is het noodzakelijk, onder de 

 vruchttrossen de bladeren weg te kappen, daar anders gevaar 

 bestaat, dat de trossen wegrotten, als zich het regenwater in 

 de holte van den bladsteel verzamelt en bovendien geen vol- 

 doende ruimte voor de vruchten overblijft om zich flink te 

 ontwikkelen. 



Na de voordracht van Dr. Cramer zal er bij u wel geen 

 twijfel meer bestaan, van hoeveel belang het bij een nieuwe 

 cultuur is, direct met een goede soort aan te vangen. Nu 

 wordt een in Kameroen onder den Inlandschen naam Lisombé 

 bekende variëteit bovenmate geprezen, voornamelijk, naar 

 ik meen, omdat de harde schil, die, zooals we zagen, van geen 

 waarde is, dun zou zijn. Aan deze eigenschap, als zij al 

 bestaat en niet van toevallige omstandigheden afhankelijk is, 

 mag echter niet te veel waarde toegekend worden, den door- 

 slag bij de keuze van de meest geschikte soort moet natuur- 

 lijk de jaarlijksche productie aan olie per bouw geven. Wat 

 baat 't, of het oliegehalte van vruchtvleesch en kern wat 

 hooger is en de dikte van de schaal wat geringer, als het 

 gewicht der trossen en het aantal, dat per jaar geplukt kan 

 worden, weer zooveel te kleiner is ? 



Helaas ontbreken betrouwbare gegevens ten eenen male, 

 wat wel altijd bij een nieuwe cultuur het geval zal zijn en 

 daardoor aan deze immer een speculatieve zijde geeft. De pro- 

 pagandisten, meermalen ter goeder trouw, voorspellen u gou- 



