— 365 — 



den invloed van grondgesteldheid en klimaat ondervindt. In 

 een aanplant van Lisombé's, op initiatief van Dr. Preuss in 

 de proeftuinen te Victoria in Kameroen aangelegd, bleek 

 later niet meer dan 50 pet der boomen vruchten met dunne 

 schaal voort te brengen, terwi^jl van andere exemplaren de 

 afmetingen van de schaal van 2| tot liefst 12.5 m.M. uiteen 

 liepen. Daar we verder gezien hebben, dat een groot deel 

 van de vruchten van onzen palm in het geheel geen schaal 

 bezitten, is de vraag gewettigd, of het gemotiveerd is, veel 

 geld uit te geven voor z.g. Lisombé-zaden, van welker herkomst 

 men bovendien zoo bitter weinig afweet. 



De olierijkdom van het vleesch der door mij onderzochte 

 vruchten was buitengewoon groot, het gehalte aan olie van 

 het versche vruchtvleesch toch bedroeg 64 pet. Deze olie 

 laat zich zeer gemakkelijk winnen, bijv. door eenvoudig koud 

 persen. 



Volgens deze methode krijgt men een oranje-roode olie, 

 die bij onze temperatuur grootendeels vloeibaar, in Europa 

 meestal vast is, terwijl door extractie een kleurloos product 

 wordt gewonnen. De geur van de olie is niet onaangenaam, 

 de smaak van daarmede bereide spijzen volgens enkele Djem- 

 bersche dames en heeren zeer goed te noemen. In den 

 laatsten tijd was de waarde pi. m. ƒ 360. — per ton, voor 

 een goed bereid product worden wellicht nog hoogere prijzen 

 betaald. 



Indien ik zou mogen generaliseeren, zou ik u kunnen 

 voorrekenen, dat een bouw volwassen oliepalmen met de- 

 zelfde opbrengst als de Djembersche exemplaren ƒ 720. — 

 aan olie uit het vruchtvleesch zou kunnen opleveren, doch 

 u allen weet wel, hoe gevaarlijk het is, op de gegevens van 

 enkele boomen berekeningen voor een onderneming te baseeren. 



Het oliege.halte van de zaden bedraagt ruim 40 pet.; de 

 olie, die niet zoo gemakkelijk te winnen is, is nagenoeg 

 kleurloos en van meer waarde dan die van het vruchtvleesch, 

 de marktprijs toch is pi. m. ƒ 425.— per ton. De perskoek 

 wordt in Duitschland als veevoedsel veel gebruikt en zou 

 ook als meststof zijn te bezigen. 



Onder het boven gemaakte voorbehoud zou een bouw nog 



