— 36^,— 



soorten, van kleine soorten uf van variëteiten, of tioe men 

 ze anders onderscheiden wil. Voor ons komen er maar 

 twee punten op aan : zijn de vormen uit een practisch oogpunt 

 versciiillend in waarde? Zijn ze constant? 



Beide vragen kunnen voorloopig bevestigend beantwoord 

 worden. Om u dat nader aan te toonen, kan Hevea als voorbeeld 

 worden aangehaald; ik heb daarvan ook boomen in het wild 

 kunnen bestudeeren. Daarbij bleek alles er op te wijzen, dat 

 inderdaad Hevea brasüiensis in het reusachtige gebied, waar- 

 over zij verspreid voorkomt, uit verschillende vormen be- 

 staat. En van hoeveel practisch belang dat is, zal ons uit 

 het volgende blijken. 



Al de Hevea's, die wij uit de Engelsche koloniën gekregen 

 hebbeo, stammen af van enkele duizenden planten, opgegroeid 

 uit zaden, door Wickhara uit de streek langs de rivier de 

 Tapajoz naar den beroemden Engelschen plantentuin teKew 

 bij Londen overgebracht. Maar behalve deze, heeft men later 

 ook van elders zaden laten komen, o. a. van een Fransche 

 firma, die in tropische landbouwzaden handelt. Deze ontving 

 haar zaden uit een andere streek van Brazilië. Ik heb hier op 

 Java eens een uit deze zaden opgegroeiden aanplant gezien; 

 ook zijn dergelijke aanplantingen in Afrika aangelegd en be- 

 schreven. En wat blijkt nu, als wij die Hevea's uit de via 

 Frankrijk verkregen zaden vergelijken met de Wickham-He- 

 vea? Dat eerstgenoemde zaden boomen geven met een veel 

 dunner bast en die veel minder latex produceeren dan de 

 Wickham- Hevea. 



Vraagt ge, of die beide vormen op het oog te onderscheiden 

 zijn, dan moet ik verklaren, dat het mij nog niet gelukt is, 

 scherpe morphologische verschillen tusschen beide te vinden. 

 Maar uit een practisch oogpunt bestaat er een groot verschil: 

 de via Frankrijk ingevoerde Hevea geeft zoo weinig product, 

 dat het tappen van dikke boomen, tot 1 Meter in omtrek, bij 

 den tegenwoordigeu rubberprijs zelfs niet loont. Zoo komen 

 we van zelf tot de vraag: Maar wanneer er dus vormen blij- 

 ken te bestaan, die zooveel mindtr geven dan de Wickbam- 

 llevea, zouden er dan geen andere in het wild te vinden zijn, 

 die meer produceeren? Wat voor waarborg hebben wij, dat de 



Teysmannia, 1915. 25 



