— 370 — 



Wickham-Hevea werkelijk de beste vorm is, die uit het wild 

 te krijgen is? 



Ik zal die vraag zoo dadelijk nader bespreken, liever eerst 

 nog iets zeggen over de Kina. Ook bij dit gewas hebben we 

 met verschilleode vormen te doen. Maar hier zijn het niet 

 alle ondervormen van één soort, hier kent men aan de verschil- 

 lende vormen de waarde van afzonderlijke soorten toe. Daarin 

 zit dus ook van zelf het begrip, dat zij erfelijk zijn. 



Welnu, het zal niet noodig zijo, lang stil te staan bij de 

 beteekenis, die de invoer van een goede soort voor onze kina- 

 cultuur gehad heeft. In het begin werden hier op Java ver- 

 schillende kinasoorten geplant, xoorüameVi^k Ci?ichona offLcina- 

 lis, die in den stambast slechts enkele percenten van het kost- 

 bare alcaloid bevat. Daar krijgt Ledger van een Indiaanschen 

 boschlooper een pakje zaden van een wilde kinasoort, die vol- 

 gens den Indiaan beter is dan alle andere. Het zaad komt 

 naar Indië, wordt uitgezaaid, en ziet, onder de boomen, die 

 er uit opgroeien, zijn er met 15 % alcaloid in de schors, ja soms 

 zelfs met een nog hooger percentage. Daarmede had de Ledgeria- 

 na-kina haar intrede gedaan. Een sprekender voorbeeld van 

 den grooten stap vooruit, dien de invoer van een nieuwen vorm 

 voordepractische cultuur kan beteekenen, is moeilijk te vinden. 



In beide opgenoemde voorbeelden — Hevea en Kina — 

 badden we te doen met gevallen, waarin de wilde vormen 

 sterk uiteen liepen in productievermogen. Beide gevallen zijn 

 ook in zooverre overeenkomstig, dat zij gewassen betreffen, 

 die hun product in de schors bevatten. Laten we nu nog 

 eens de straks voor Hevea gestelde vragen herhalen. Wat 

 voor waarborg hebben we, dat de Wickhaoa-Hevea wer- 

 kelijk de beste vorm is, die uit het wild te krijgen is? 



Het antwoord daarop zal moeten luiden : geene. Zouden 

 er geen andere vormen in het wild te vinden zijn, die meer 

 geven? Zeker; het is best mogelijk, dat er in het wild ryker 

 produceerende vormen voorkomen; ja, hel is zelfs waarschijn- 

 lijk. Om het maar eens in kinaplanterstaal uit te drukken f 

 we hebben den Ledgeriana-vorm van de Hevea nog niet.* 

 We hebben wat goeds, maar bet is toch waarschijnlijk, dat- 

 er iets beters te krijgen is. ' 



