— 371 — 



Bij de zooeven genoemde voorbeelden was invoer van 

 nieuwe vormen van belang, omdat men daardoor rijker pro- 

 duceerende vormen krijgen kan. Maar ook in andere opzich- 

 ten is dikwijls van invoer van nieuwe vormen verbetering 

 voor de cultuur te verwachten. Een treffend voorbeeld daar- 

 van heb ik medegemaakt in Suriname. Daar was op groote 

 schaal aangevangen met de cultuur van pisang voor export; 

 de uitgeplante variëteit was de Gros Micbel, onze pisang 

 ambon. In enkele jaren waren er meer dan 4000 bouw 

 mede beplant. In den tijd van een jaar stierf die heele aan- 

 plant weg door de z. g. Panamaziekte. Toen die ziekte op 

 onrustbarende wijze om zich begon te grijpen, waren verschil- 

 lende andere variëteiten ingevoerd, o. a. uit Nederlandsch- 

 Indië, van de West-Indische eilanden enz. Het bleek toen, 

 dat er onder die variëteiten verscheidene waren, die practisch 

 volkomen immuun waren tegen de gevreesde ziekte: een van 

 deze immune variëteiten scheen vruchten op te leveren, die 

 voor de markt geschikt waren. De uitgestorven Gros-Michel- 

 velden konden zouder bezwaar met deze immune variëteit 

 worden herplant; slechts bij hooge uitzondering trad er een 

 enkel geval van Panamaziekte in op. 



Een minder sierk sprekend, maar evenzeer op hetzelfde 

 verschijnsel berustend voorbeeld is dat van den invoer van 

 Abeokutakoffie. Men kan deze koffiesoort het best beschrijven 

 als een Liberia met kleiner bladen en bessen, en met veel 

 meer weerstand tegen de bladziekte. In streken, waar de 

 gewone Liberia het glad tegen de bladziekte aflegt, als bv. 

 het Buitenzorgsche, voldoet deze Abeokuta nog wel. Ook 

 hier hebben we dus weer te doen met een vorm, die beter 

 tegen een plantenziekte bestand is en daardoor waarde heeft 

 voor de practijk. 



Als derde voordeel van den invoer van nieuwe soorten kan 

 genoemd worden de mogelijkheid, dat de nieuwe vorm met 

 reeds aanwezige gekruist kan worden, en zoo kan leiden tot 

 verrijking van de vormenreeks, waarover de practijk beschikt. 

 Een goed voorbeeld daarvan levert de cacaohybride van Djati 

 Roenggo. Zooals bekend is, lijdt de Java-Criollo in sterke mate 

 onder de HelopeUis, de Djati Roenggohybrideveel minder* 



