— 384 — - 



waarschijnlik is, dat door hen ook wel de gramang bedoeld 

 zal zijn, omdat deze mier de meest algemeene is in koffie- 

 plantsoenen. 



We zullen nu zien, hoe Roepke zich in verband met het 

 gramangvraagstuk heeft aitgeiaten. Roepke heeft zich door 

 zijn geschriften en voordrachten der laatste jaren als de meest 

 felle bestrijder van de gramang leren kennen en tengevolge 

 daarvan is de reeas bij vele Java-planters aanwezige meening 

 omtrent de schadelikheid van de gramang gesteund en bij 

 velen vastgeroest. 



Straks zullen we nagaan, in hoeverre Roepke's beweringen 

 een empiriese grondslag hebben en of de later gevonden feiten 

 een zoo positief stelling nemen, als Roepke deed, rechtvaardigen. 



In 1910 schreef Roepke (VII, p. 6). 



„Helaas zijn zij (o.a. de gramangs) tevens bladluizenbescher- 

 mers (daar in deze verhandeling alleen van schildluizen 

 gesproken wordt, zullen hier met bladluizen ook wel schildluizen 

 bedoeld zijn) en het groote aantal bladluizen, dat zich onder 

 hun protectoraat ontwikkelt, is nadeelig voor de Robusta- 

 planten;" verder nog (VII p. 7): „Komen de mieren erbij — 

 onverschillig welke (i) van de bovenbedoelde soorten 

 (dat zijn o.a. de gramang en de k'dlen^ Oecophyllasmaragdina 

 en de c-dC8iOmiev Dolichoderusbituberculatus) —ósin vermeerdert 

 het aantal luizen (bedoeld wordt de witte koffieluis Pseu- 

 dococcus hicaudatus) en ook de zwarte luizenschimmel begint 

 te woekeren;" vervolgens nog (Vil, p. 9): „Zoolang nog enkele 

 luizen aanwezig zijn, zullen de mieren voortdurend opnieuw 

 aangetrokken worden en op hun beurt voor de vermeerdering 

 van de luizen zorgen". 



In het Jaarverslag van het Proefstation Midden-Java (VII, p. 

 19) vermeldt Roepke in 1913 over de gramang het volgende: 



„Waar deze mier zich sterk voordoet, heeft zij een nadee- 

 ligen invloed op de betreffende cultuurgewassen. Het is 

 echter nog niet geheelduidelijk, van welken aard deze invloed 

 iF. In alle geval wordt de schade indirect te weeg gebracht. 

 Zoo vermenigvuldigt zich op de koffie de groene luis sterk 

 onder medewerking der gramangs. 



1). Spatiêring van mij. 



