— 392 - 



Intussen meen ik hier weer op een geheel averechtse inter- 

 pretatie der geconstateerde feiten de aandacht te moeten ves- 

 tigen. Ik wil aannemen, dat z.g. gramang-tuinen werkelik in 

 minder gunstige konditie's verkeren, omdat in zulke tuinen 

 meer Helopeltis optreedt, als gevolg waarvan meerdere twijg- 

 topjes insterven, zonder dat altijd direkt een achteruitgang in 

 productie valt waar te nemen. (Zo samenvattend, geloof ik ook 

 het meest de voorstelling nabij te komen, die van der Goot zich 

 van de schade in een gramangtuin maakt). Heuristies redenee- 

 rend, stel ik mij de oplossing van dit probleem als volgt voor: 



Cacao-tuinen, waarin vele cacaomieren voorkomen, hebben 

 weinig van Helopeltis te lijden. De cacaomier komt echter 

 alleen veelvuldig, dus in grote massa's, voor, indien er 

 veel witte cacaoluis aanwezig is, waarvan de cacaomier bijna 

 uitsluitend leven moet. Is er weinig witte luis, dan neemt 

 het aantal cacaomieren af, omdat natuurlik de levensvoorwaar- 

 den voor deze mier minder gunstig worden, en dan eerst 

 treed de gramang in de plaats. 



Deze mier hindert de Helopeltis niet zo zeer, omdat hij 

 nooit zulke dichte massa's op de plant vormt, en dus neemt 

 Helopeltis-beschdidigiug toe. Daar de gramang, behalve van 

 schildluis-excretie's, ook van roof leefc, vindt hij bij een ge- 

 ring aantal witte luizen reeds voldoende levensvoorwaarden. 

 Het sterker optreden van Helopeltis is dus niet een gevolg 

 van het verschijnen van de gramangmier, doch een gevolg 

 van het verminderen of verdwijnen van de cacao-mier. Beide 

 verschijnselen, n.1. het optreden van gramangs en het optre- 

 den van Helopeltis^ zijn dus gepaard gaande gevol- 

 gen van het verdwijnen van de cacaomier. 



Met deze beschouwingen komen de volgende feiten overeen : 



a. dat in gramang-tuinen ook werkelik minder witte cacao- 

 luis voorkomt, zoals door van der Goot is aangetoond; 



b. dat pogingen om cacao-tuinen te bemieren met de cacao- 

 mier dikwils mislukken, en zulks omdat er niet vol- 

 doende witte cacao-luizen aanwezig zijn ; 



c. dat de gramang de cacaomier niet bepaald verdrijft, 

 doch eerst verschijnt, als de cacaomier numeriek sterk 

 verminderd is, volgens van der Goot. 



