— 393 — 



Ik ben bovendien overtuigd, dat de gramang in cacao- 

 tuinen altijd nog wel nut zal stichten, al is dit nut ook 

 heel gering, omdat hij de Helopeltis toch een weinig hinderen 

 zal. In alle geval zou -ffe/ope/^isbeschadiging nog erger we- 

 zen in zulke tuinen, waar niet alleen geen cacao-mieren, 

 maar bovendien geen graraangs voorkomen. 



Uit voorafgaande beschouwingen blijkt wederom, dat door 

 VAN DER GooT do waargeuomen feiten geheel verkeerd geïn- 

 terpreteerd zijn; immers het toenemen van HelopeUis-be- 

 schadiging in gramang-tuinen (aangenomen dat zulks zo is, 

 volgens VAN der Goot) is geen gevolg van het optreden van 

 de gramang, doch een hiermede gepaard gaand verschijnsel, 

 waarvan de causa prima is het verdwijnen van de cacao-mier, 

 door vermindering van het aantal witte luizen. Ook hier zien 

 we, evenals bij zijn beschouwingen over gramangs in koffie- 

 tuinen, dat van der Goot steeds gevolgd wordt door het idee 

 van de schadelikheid van de gramang, welk idee maar niet 

 kan worden losgelaten en steeds op de voorgrond geplaatst 

 word; daardoor zijn de diepste oorzaken over het hoofd gezien. 



De bestrijding van het Helopeltis-kw3iB,d moet dus niet ge- 

 richt worden op bestrijding van de onschuldige gramang, doch 

 op de Helopeltis zelf of op een beraieren der cacaotuinen 

 met de cacao-mier. Dit bemieren zal echter nooit een uni- 

 verseel en afdoend middel worden, omdat, zooals ik reeds ver- 

 meld heb, bij aanwezigheid van weinig witte cacao-luis het 

 bemieren nuLteloos blijft. De ervaring der cacao-planters heeft 

 zulks voldoende aangetoond. Men zou nu op het denkbeeld 

 kunnen komen om dan witte luizen in te voeren in de ca- 

 caotuinen. Dit zal echter in de praktijk niet uitvoerbaar 

 blijken. Wel zou men kunnen trachten, de levensvoorwaar- 

 den dezer witte cacaoluizen te begunstigen door b. v. veel 

 of weinig licht. Ik durf dit echter niet aanbevelen, want 

 alvorens de physiologie van het zuigen van Pseudcocciis 

 crotonis op de cacao grondig onderzocht is, is het mijns in- 

 ziens voorbarig om aan te nemen, dat deze luis, zoals van 

 DER Goot beweert, onschuldig is, als hij b.v. tussen de bloera- 

 trossen genesteld is. 



Intussen dwaal ik hiermee van mijn eigenlik onderwerp af. 



