— 403 — 



vaansche gezinnen te doen koloniseeren". Maar toch zullen 

 wij later zien, dat, waar niet tot vrije kolonisatie de gelegen- 

 heid zou worden geopend, maar alleen inwoners van bepaalde 

 „dichtbevolkte" streken daarvoor in aanmerking zouden 

 komen, ook bij de Regeering het denkbeeld niet vreemd was, 

 dat er voor overbevolking hier en daar vrees bestond. 



Dat dit 't geval was bij menigen bestuursambtenaar, 

 bleek, toen door sommigen daarvan bepaaldelijk mededeeling 

 werd gedaan bij het onderzoek naar de mindere welvaart 

 der Inlandsche bevolking op Java en Madoera, en aan de 

 dichtheid den bevolking als economische factor de noodige 

 aandacht moest worden besteed. 



Door den samensteller van het overzicht der uitkomsten 

 der gewestelijke onderzoekingen (Welvaartverslagen IXa, deel 

 I p. 38 e. V.) wordt naar aanleiding van de mededeeling der 

 streken op Java, waar overbevolking zou voorkomen, er op 

 gewezen, dat „in verband met 't vage begrip , overbevolking" 

 de vraag geoorloofd is, of bij de beantwoording der betrekke- 

 lijke vraag wel gelet is geworden op alle omstandigheden, 

 welke 't criterium van overbevolking beheerschen. Bijna ge- 

 heel hangt dit natuurlijk af van de gemakkelijkheid of moeilijk- 

 heid zich een voldoend bestaan te venoerven" 



Er zijn thans sedert het welvaartsonderzoek ruim 10 jaar 

 verloopen, en in verschillende streken, die toenmaals overbe- 

 volkt zouden zijn of waarvoor overbevolking werd gevreesd, 

 heeft geen grooto volksverhuizing plaats gehad. 



Eerder is er toename dan afname te constateeren en toch 

 hoort men nu niet meer van overbevolking. Reeds dit wijst 

 er op, hoe betrekkelijk het begrip van overbevolking is en 

 hoe b. v. een district als Doekoehwringin met 1021 zielen 

 per vierkante K. M. in 1905, terwijl 't gemiddelde voor Java 

 toenmaals 225 zielen bedroeg, nog niet overbevolkt is, wanneer 

 er maar voldoende bestaansmiddelen zijn. 



Moge 't dus wellicht niet met zoovele woorden gezegd zijn, 

 toch zal de aanmoediging, die de trek naar andere streken 

 ondervond, niet vreemd zijn geweest aan zekere vrees voor 

 een te dichte bevolking op Java. 



Met de kolonisatie van Inlanders van Java in de Buiten- 



