— 422 — 



en verhuur der gronden en voorts uit de landrente en wa- 

 terrechten. Deze laatste bedragen 4 a 534 shiliing per acre. 



Het Chenab-kanaal en verdere irrigatiewerken hebben 

 ongeveer 24 millioen gulden gekost en brengen tegenwoor- 

 dig ongeveer 28% rente op. 



Zoo ziet men, dat hier niet alleen de kolonisten 't voordeel 

 plukten van hetgeen door het gouvernement aan irrigatie 

 en kolonisatie werd ten koste gelegd, waar dat ook voor 't 

 Gouvernement zelf in niet onbelangrijke mate voordeelen aan 

 dergelijke maatregelen verbonden kunnen zijn. 



Wanneer wij zien, hoe in de Punjab een woestijn kon wor- 

 den omgetooverd in een welvarende landstreek, vraagt men 

 zich wellicht af, waarom bij ons in Nederlandsch-Iodië, waar 

 de natuur zooveel meer voordeelen biedt, de resultaten met 

 de kolonisatie zoo poover zijn gebleven. 



Wellicht is het antwoord op zulk een vraag deels te vin- 

 den juist in de gunstige omstandigheden, door de natuur (en 

 de Regeering) hier geboden, welke aan kolonisten, die reeds 

 tot de minder goede elementen der bevolking behoorden, niet 

 den noodigen prikkel konden geven om hen uit hun indo- 

 lentie op te wekken. 



Er zijn in onze Buitenbezittingen nog uitgestrekte streken, 

 wier ontwikkeling slechts wacht op de noodige kolonisten. 

 Maar het zal een onbegonnen werk blijven, wanneer niet 

 eerst wegen, irrigatie en terreinopname de noodige voorbe- 

 reiding geven en wanneer met niet als kolonisten niet den 

 gemiddelden Javaan kiest, maar uitsluitend hen, die door 

 meerdere energie naar een beter bestaan streven. 



En dan moet het ook geen hinken op twee gedachten zijn, 

 geen bestrijding van overbevolking op Java en tegelijk ont- 

 wikkeling der Buitenbezittingen. Maar houdt men 't laatste 

 als uitsluitend doel voor oogen en wordt er 't noodige geld 

 aan besteed, dan zal 't ook zekerlijk blijken, dat onder de 

 bevolking van Java nog voldoende elementen schuilen, die 

 wenschen, zich elders te vestigen en die terwijl zij door hun 

 vertrek Java van een deel zijner bevolking ontlasten, het 

 gebied, dat hun woonplaats wordt, tot bloei kunnen brengen. 



