OVER HET AANTAL PARALLEL-PERCEELEN 

 BIJ VELDPROEVEN 



DOOR 



O. DE Vries. 



Als men de verslagen van op Java genomen veldproeven 

 doorziet, bemerkt men een groot verschil in opzet bij de 

 verschillende cultures. Sommigen nemen geen parallel-per- 

 ceelen, maar zijn tevreden met eenige verschillend bemeste 

 vakken naast een onberaest ; velen herhalen de proef drie 

 of vier maal, anderen meermalen, zes, acht, ja zelfs tien of 

 twaalf maal. 



Dit is niet te verwonderen. De opzet van de proeven 

 wordt beheerscht door het doel, dat men er mee bereiken 

 wil, en de middelen, die men er voor beschikbaar heeft. Bij 

 culturen, waar nog betrekkelijk weinig aan bemesting gedaan 

 wordt, zooals b. v. thee en rubber, zal men beginnen met 

 enkele zeer eenvoudige proeven, als 't ware ter oriënteering, 

 om te zien, of er al of niet met bemesting wat te bereiken 

 valt. Een planter, die nog niet jaren lang met zijn Proef- 

 station heeft samengewerkt, voelt gewoonlijk weinig voor 

 parallel-perceelen en voor kleine vakken. Groote strooken, en 

 dan het meest vertrouwen op zijn „plantersblik". In zulke 

 gevallen is dikwijls een met animo begonnen globale proef 

 beter dan een met tegenzin begonnen vakjesproef. 



Bij culturen, waar men de overtuiging gekregen heeft, 

 dat bemesting noodig is, maar nog niet weet, aan welke 

 meststoffen er gebrek heerscht, en hoe men de mest moet 

 toedienen, zal men eerst in allerlei richtingen gegevens moe- 

 ten verzamelen om te bepalen, waar de grootste voordeelen 

 liggen en waar men dus met meer zorg moet gaan zoeken. 

 Het aantal proefobjecten (bemestingen), die geprobeerd moe- 

 ten worden, is in het begin groot, en het aantal parallel- 



Teysmannia, 1915. 30 



