- 492 — 



vatbaar, besmetting van dier op mensch is dan ook meer- 

 malen waargenomen. 



Al naar de verschijnselen onderscheiden wij drie vormen 

 van raalleus, n.1. long-, neus- en huid-malleus. Zij kunnen 

 alleen of in cDrabinatie met elkaar voorkomen. Het meest 

 worden aangedaan de neus en de longen, en daarbij zien wij 

 dan als verschijnselen hoesten en neusuitvloeiïng. 



Bij longmalieus vormen zich, evenals bij tuberculose, klei- 

 ne knobbeltjes in de longen, die grooter worden, veretteren 

 en zoo veranderen in abscesjes. Deze kunnen in de luchtpijp- 

 takken doorbreken en dan worden malleusbacillen opgehoest. 

 Een bron en een wijze van infectie! In het begin merkt 

 men er weinig van, de dieren hoesten en zijn bij het werk 

 spoediger vermoeid, dikwijls hebben zij 's avonds een beetje 

 verhoogde temperatuur. Dat kan zoo tijden duren, afhanke- 

 lijk van de voeding en verpleging, die het dier geniet. Ik 

 herinner mij een geval van een paard met longmalieus, dat 

 twee jaar lang geen dienst had gedaan en goed verzorgd 

 was; het dier zag er prachtig uit. De vermoeienis van een 

 spoorreis en vermoedelijk gevatte kou onderweg waren vol- 

 doende om het dier binnen een week op den rand van het 

 graf te brengen. 



In den regel vermageren de dieren langzamerhand en gaan 

 tenslotte aan uitputting ten gronde. 



Veel duidelijker is de neusraalleus. Als eerste verschijnsel 

 zien we een weinig slijmige neusuitvloeiing, dikwijls, zooals 

 gezegd, uit één neusgat. Later wordt de uitvloeiing meer 

 etterig, er komen dan groenachtige brokjes in voor. 



Kijken we zoo'n paard in den neus, dan zien we zweren 

 op het neusslijmvlies zitten, als ze zich ten minste ver ge- 

 noeg naar beneden vertoonen. Die zweren kunnen door het 

 neusmiddenschot heen vreten. Dikwijls genezen ze, om ech- 

 ter altijd een eindje verder weer open te breken. Zoo'n 

 genezen zweer laat een wit stervormig litteeken achter, dat 

 dikwijls al voldoende is om met zekerheid het bestaan van de 

 ziekte vast te stellen. Tegelijk met de uitvloeiïngnemen we 

 een harde, niet pijnlijke zwelling van de keelgangswatervats- 

 klieren waar aan de zijde, waar de neusuitvloeiing bestaat. 



