— 593 — 



m&]fe verslagen, is niet te ontkennen. Of nu daaruit de 

 gevolgtrekking te maken is, dat de desbetreffende verslagen 

 somtijds wat optiraistiscli gestemd waren, of dat de toestand 

 van de koloniën in de laatste tijden veel ongunstiger ge- 

 worden is, aan deze vraag moet m. i. in dit tijdschrift geen 

 plaats gegeven worden. Doch wel moge hier de conclusie 

 getrokken worden, dat men voorzichtig moet zijn met de 

 lectuur over dergelijke koloniën, vooral als de landbouwkun- 

 dige en economische beschouwingen en waardeeringen komen 

 van de zijde van minderdeskundigen, als B. B.-ambtenaren 

 uit den aard der zaak over het algemeen zijn. 



Ik Z'OU echter nog even willen terugkomen op de woorden 

 van Dr. van Bkeda de Haan op blz. 416.over de vestiging 

 nabij Moeara Anam : „De kolonisatie heeft dus een bevre- 

 digend resultaat voor de kolonisten opgeleverd, en ook voor 

 de streek zelve veel nut gehad. . . ." 



Op dit laatste wilde ik nog even in het algemeen wat 

 meer licht laten vallen. 



De ijver en de liefde voor den landbouw zijn over het 

 algemeen geen op den voorgrond tredende eigenschappen 

 in de bedoelde koloniën, de tuinen en sawahs munten niet 

 uit in landbouwtechnisch opzicht. Als model en demon- 

 stratie zijn ze m. i. voor de Redjangers en de Lebongers 

 nu niet aangewezen. En verder — om het met een groot woord 

 te noemen — nation-aal-economische waarde leveren ze ook 

 niet; en wel omdat de kolonisten 

 lo geen heerendienst presteereo, 

 2o geen belasting opbrengen, 



3o geen groote welvaart en daarmee samouhangende koop- 

 kracht hebben, 



4o buiten het margaverband staan en toch niet als vreemde- 

 lingen beschouwd worden en daarom geen hasil tanah of 

 andere heffmgen betalen, 

 5o niet in de oorspronkelijke bevolking opgaan, hun huwbare 

 dochters b. v. niet uithuwelijken aan de Redjangers of Le- 

 bongers. 



Mettertijd zuilen punt 1 en 2 wel vervallen, daar het in de 

 bedoeling ligt, hen in de toekomst daarvoor wel aan te spreken. 



