— 594 — 



Doch met dat al hebben de koloniebewoners, sommigen 

 reeds vijf jaar en langer, als het ware subsidie genoten van 

 het gouvernement en volgens punt 4 ook van de marga. Wa- 

 ren nu hun verdiensten tegenover de oorspronkelijke bevolking 

 zoo, dat die konden opwegen tegen de genoten subsidiën, 

 dan zou men kunnen zeggen, dat ze veel nut gehad hadden 

 voor de streek zelve. Naar ik meen, is dat in de gegeven 

 omstandigheden nog zeer te betwijfelen. 



't Valt wel niet te ontkennen — en terloops is er reeds op 

 gewezen — , dat nu en dan immigranten hun kennis en hun 

 hulp verleend hebben bij het aanleggen van nieuwe sawahs 

 voor de bevolking, maar dan ook altijd tegen goed geld, 

 waarvoor waarschijnlijk daar reeds gevestigde Korintjiërs het 

 ook zouden gedaan hebben. En bovendien, er zijn hier in de 

 residentie op verscheidene plaatsen sawahs aangelegd en vrij 

 goede ook, waar nooit immigranten geweest zijn noch tot 

 demonstratie of voorbeeld noch tot hulp. De ervaring van 

 de laatste tijden geeft ook aan, dat men zonder voorbeeld van 

 Javanen tot sawahbouw wil overgaan, zoodra de Irrigatiedienst 

 heeft gezorgd of aan het zorgen is voor een bevloeiïng, waarop 

 de bevolking staat kan maken. Zoo is dat o.a. het geval in 

 de onderafdeeling Lais, ver van de immigratiekoloniën gelegen 

 en ook niet door wegen er mee verbonden. 



Bij de beschouwing van den overgang van den ladangbouw 

 tot den sawahbouw in dergelijke dun bevolkte streken met 

 50 pet. en meer aan boschoppervlakte als hier in Zuid- 

 Sumatra, moet men m.i. zuiver uit elkaar houden de land- 

 huishoudkundige, de nationaal- en de staathuishoudkundige 

 waarde van de verschillende cultuurmethoden. En daarbij 

 moet dan wel onder de oogen gezien worden, welke waarde 

 de bevolking, de bestuursambtenaar en de econoom als de 

 hoogste neemt. In vele gevallen nu is in Zuid-Sumatra de 

 ladangbouw landhuishoudkundig te verdedigen en de sawah- 

 bouw als zoodanig te verwerpen, doch men kan zich denken, 

 dat in die zelfde gevallen de bestuursambtenaar liever reke- 

 ning houdt met de grootere staathuishoudkundige waarde 

 van den sawahbouw en de enonoom hem om nationaal-eco- 

 nomische redenen eveneens de grootste waarde toekent. 



