— 621 — 



Onverschillig of men de sabit of de toeai gebruikt heeft, 

 wordt de padi altijd met de voeten gedorscht en men be- 

 waart dus alleen de gabah. 



Zooals men ziet, wijkt deze cultuur geheel en ai af van 

 de op Java gedrevene. Men moet echter niet denken, dat 

 -de opbrengsten hier minder zijn. Natuurlijk varieeren ze 

 zeer met de kwaliteit van den grond. Alleen voor enkele 

 stroken, zooals de vruchtbare vlakten van Agam en Fort 

 V. d. Cappellen, zijn enkele cijfers bekend. En daaruit blijkt, 

 dat deze voor de beste streken van Java niet behoeven 

 onder te doen. 



Hoe is nu deze afwijking te verklaren ? 



Men mag zeker wel aannemen, dat de oorspronkelijke 

 vorm van padi-cultuur üe ladang-bouw is geweest. Nu is 

 op een ladang de padi nooit gelijkmatig rijp en zoodoende 

 moest men er oogsten met de toeai. Algemeen wordt aan- 

 genomen, dat de sawah-bouw hier is ingevoerd of althans 

 aanmerkelijk bevorderd door de Hindoe-Javanen, die het 

 Menang-kabausche rijk stichtten. Deze brachten echter geen 

 sabit mede als oogstwerktuig voor de padi. De sabit moet 

 dus later in gebruik zijn gekomen. 



Dit blijkt ook duidelijk uit het volgende. Het oogsten met 

 den sikkel noemt men „manjabit" en met de toeai „manoeai". 

 Nu was ik laatst in een streek, waar uitsluitend met den 

 sikkel wordt geoogst en waar geen ladangpadi wordt geteeld. 

 Ik vroeg toen, hoe men het oogsten der padi noemde en kreeg 

 ten antwoord: „manoeai." Toen ik vroeg, of men dan wel eens 

 •een toeai had gezien was men ten hoogste verbaasd : men 

 wist van geen toeai af. Men oogstte altijd met den sikkel 

 en dit noemde men „manjabit." 



Het woord manjabit beteekent hier dus: oogsten met den 

 sikkel en manoeai beteekent oogsten in 't algemeen, waarbij 

 het grondwoord is verloren gegaan. 



O^k hieruit blijkt duidelijk, dat aanvankelijk met de ani' 

 werd geoogst en dat deze later plaats maakte voor den 

 sikkel. 



Er is du3 alle reden om aan te nemen, dat oorspronkelijk 

 hier eenzelfde padicultuur werd gedreven als op Java, maDr 



